Chỉ cách trung tâm TPHCM chưa đầy 50 km, Cần Giờ mang trong mình một vẻ đẹp rất riêng: những cánh rừng ngập mặn xanh ngát, biển cả rộng mở và cuộc sống bình dị của những làng chài ven biển. Từ một điểm đến chủ yếu dành cho những chuyến đi trong ngày, vùng đất này đang đứng trước cơ hội chuyển mình mạnh mẽ.
Trong chiến lược phát triển mới của ngành du lịch TPHCM, Cần Giờ không chỉ được nhìn nhận là “lá phổi xanh” của thành phố, mà còn được định vị là cực tăng trưởng mới, cửa ngõ hướng biển và trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí mang tầm quốc tế.
Sự kết hợp hiếm có giữa rừng ngập mặn được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới, biển, đa dạng sinh học và vị trí liền kề một đô thị hơn 14 triệu dân đang tạo cho Cần Giờ những lợi thế đặc biệt. Khi xu hướng du lịch xanh, trải nghiệm thiên nhiên và nghỉ dưỡng gắn với bản sắc địa phương ngày càng được quan tâm, Cần Giờ đang có cơ hội mở ra một chương mới trên bản đồ du lịch TPHCM và cả nước.
Nếu trước đây TPHCM nổi tiếng với du lịch MICE, mua sắm, ẩm thực hay du lịch đô thị, thì Cần Giờ có thể bổ sung một mảnh ghép còn thiếu trong bức tranh du lịch của thành phố, đó là du lịch sinh thái biển, hướng tới mô hình phát triển hoàn toàn mới. Từ kinh nghiệm thực tiễn trong ngành du lịch, bà Huỳnh Phan Phương Hoàng, Phó Tổng giám đốc Vietravel, nhận định Cần Giờ hội tụ đủ các điều kiện để trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước với những sản phẩm du lịch riêng có, mang tính đặc trưng:
“Cần Giờ sẽ là cực tăng trưởng mới về kinh tế đô thị, kinh tế nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, giải trí quốc tế và kinh tế đêm. Nói cách khác thì Cần Giờ chính là không gian, là động lực mới để TPHCM phát triển và bổ sung mảnh ghép đô thị mà thành phố còn đang thiếu. Với hệ sinh thái rừng ngập mặn được UNESCO công nhận, đây là nơi có thể phát triển mô hình du lịch biển sinh thái, giải trí đúng nghĩa theo tiêu chuẩn quốc tế. Với nhiều tiềm năng, cần phải biến Cần Giờ thành Sentosa thu nhỏ của Việt Nam hay một Dubai Marina thu nhỏ. Nơi đây sẽ là một tổ hợp du lịch nghỉ dưỡng, hội nghị và sự kiện mang tầm quốc tế.”
Hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm đang được TPHCM triển khai, như Cầu Cần Giờ thay thế phà Bình Khánh, tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ, tuyến kết nối vượt biển sang Vũng Tàu và mạng lưới giao thông liên vùng. Những công trình này được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, đưa Cần Giờ đến gần hơn với người dân và du khách.
Thực tế, nhiều năm qua, khoảng cách địa lý không phải là rào cản lớn nhất. Điểm nghẽn khiến du lịch Cần Giờ chưa thể bứt phá chính là hạ tầng kết nối còn hạn chế, khiến du khách chủ yếu đi về trong ngày. Khi bài toán hạ tầng được giải quyết, Cần Giờ sẽ có điều kiện phát triển các sản phẩm lưu trú dài ngày, nghỉ dưỡng cao cấp, vui chơi giải trí và kinh tế đêm. Với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương, bà Võ Thị Diễm Phượng, Phó Chủ tịch UBND xã Cần Giờ, cho biết địa phương đang và sẽ triển khai nhiều giải pháp đồng bộ:
“Hiện nay, xã Cần Giờ đang phối hợp với thành phố chuẩn bị 3 nhóm nội dung. Thứ nhất là chuẩn bị về hạ tầng và không gian phát triển. Cần Giờ đang được đầu tư rất nhiều dự án mang tính chiến lược. Điều này có ý nghĩa quyết định để chuyển đổi mô hình phát triển của Cần Giờ. Địa phương chuẩn bị về mô hình đô thị. Hiện nay xã Cần Giờ đang triển khai rà soát các tiêu chí để trở thành phường theo mô hình đô thị sinh thái biển của TPHCM. Cần Giờ cũng đang chuẩn bị nguồn nhân lực, đồng thời chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Trong đó, chú trọng đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển du lịch, dịch vụ chất lượng cao.”
Kỳ vọng của ngành du lịch TPHCM dành cho Cần Giờ không dừng lại ở việc trở thành một điểm du lịch mới, mà còn hướng đến phát triển thành một “siêu điểm đến”, nơi tích hợp nhiều loại hình trải nghiệm khác nhau: từ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng biển, thể thao biển, du lịch đường thủy, du lịch hội nghị, du lịch sức khỏe và du lịch văn hóa cộng đồng. Khi đó, buổi sáng, du khách có thể khám phá hệ sinh thái rừng ngập mặn, buổi chiều tận hưởng không gian biển và buổi tối tham gia các hoạt động giải trí, lễ hội, mua sắm và thưởng thức ẩm thực đặc sắc. Hướng phát triển này không chỉ tạo thêm giá trị cho ngành du lịch, mà còn mở ra cơ hội để cộng đồng địa phương cùng tham gia và hưởng lợi.
Trong định hướng phát triển, TPHCM đã xác định hướng đi mới cho vùng đất này. Cần Giờ sẽ không trở thành bản sao của bất kỳ đô thị du lịch nào khác. Thay vào đó, sự phát triển phải dựa trên những giá trị cốt lõi vốn có từ rừng ngập mặn, biển, đa dạng sinh học, văn hóa ngư dân và cộng đồng địa phương. Đây cũng là yêu cầu mang tính sống còn, nhằm bảo đảm giá trị phát triển bền vững cho vùng đất này. Chính tài nguyên sinh thái là lợi thế cạnh tranh lớn nhất của Cần Giờ. Nếu đánh đổi môi trường để phát triển ngắn hạn, địa phương sẽ đánh mất điều quý giá nhất mà thiên nhiên ban tặng. Do đó, mọi quy hoạch, đầu tư hay khai thác du lịch đều phải bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn hệ sinh thái và nâng cao chất lượng sống của người dân địa phương.
Thực tiễn cho thấy, tại các nước có ngành du lịch phát triển, du khách không chỉ tìm kiếm những công trình hoành tráng mà còn quan tâm đến trải nghiệm xanh, dấu ấn văn hóa bản địa và trách nhiệm môi trường của điểm đến. Sự phát triển của du lịch chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân địa phương trở thành những người được hưởng lợi trực tiếp. Từ dịch vụ lưu trú, nhà hàng, vận chuyển, hướng dẫn viên cộng đồng đến các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương… tất cả đều có thể trở thành nguồn sinh kế bền vững cho người dân.
Ông Phạm Huy Bình, Giám đốc Sở Du lịch TPHCM, kỳ vọng rất lớn vào triển vọng phát triển điểm đến du lịch đặc sắc của vùng đất ngập mặn Cần Giờ: “Đối với ngành du lịch, chúng tôi cho rằng Cần Giờ đang mở ra cơ hội rất lớn để thành phố bổ sung và hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm. Trong nhiều năm qua, du lịch thành phố phát triển mạnh với các sản phẩm như du lịch MICE, ẩm thực, mua sắm, văn hóa, sự kiện. Tuy nhiên, để kéo dài thời gian lưu trú và mức chi tiêu cao của du khách, thành phố cần có thêm những không gian trải nghiệm mới, có khả năng kết nối giữa đô thị hiện đại với thiên nhiên, văn hóa bản địa và các hoạt động nghỉ dưỡng. Và Cần Giờ có nhiều điều kiện để phát triển các loại hình như du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch đường thủy, thể thao biển, du lịch cộng đồng, trải nghiệm văn hóa ngư dân và kinh tế đêm ven biển. Sự phát triển của Cần Giờ sẽ góp phần hoàn thiện cấu trúc du lịch thành phố theo hướng một điểm đến đa hệ sinh thái trải nghiệm, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách trong và ngoài nước.”
Khi hạ tầng kết nối được đầu tư đồng bộ, các sản phẩm du lịch được nâng tầm và người dân địa phương trở thành những chủ thể cùng tham gia, Cần Giờ sẽ có thêm điều kiện để thu hút du khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và tạo ra những sinh kế bền vững cho cộng đồng. Cần Giờ không cần trở thành bản sao của bất kỳ điểm đến nào, bởi điều làm nên sức hút của vùng đất này chính là những giá trị không dễ tìm thấy ở nơi khác, như màu xanh của rừng ngập mặn, không gian biển rộng mở, văn hóa của những người dân miền biển và sự đa dạng của một hệ sinh thái đặc biệt.
Từ những lợi thế ấy, cùng với những kỳ vọng về hạ tầng và các dự án du lịch quy mô lớn, một Cần Giờ xanh, đặc sắc và phát triển bền vững đang từng bước hình thành. Không chỉ mở rộng không gian du lịch của TPHCM, Cần Giờ còn được kỳ vọng trở thành một điểm đến mới trên bản đồ du lịch Việt Nam – nơi du khách tìm thấy thiên nhiên, trải nghiệm và những giá trị riêng có của vùng đất phía biển.

