Tin tứcMột sai lầm bắt đầu từ thói quen dùng thử thuốc lá điện tử, sự lôi kéo của bạn bè và rồi khép lại bằng những giọt nước mắt hối hận tại bục khai báo, đó là câu chuyện để lại nhiều suy ngẫm sâu sắc cho học sinh Trường TH-THCS-THPT Thanh Bình (phường Bảy Hiền), qua chương trình “Phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật với chủ đề: “Phòng, chống thuốc lá điện tử, ma túy và chất gây nghiện” lần thứ IV năm 2026.
Đây là chương trình ý nghĩa do UBND phường Bảy Hiền, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường phối hợp với Chi hội Luật gia phường Bảy Hiền, Đoàn Thanh niên Tòa án nhân dân TPHCM cùng Nhóm Luật sư Mạch sống tổ chức.
Không còn là những buổi lý thuyết khô khan, phiên tòa giả định được xây dựng dựa trên một kịch bản sát với thực tế môi trường học đường, với tình huống xét xử vụ án “Tàng trữ trái phép chất ma túy”. Phiên tòa tái hiện một câu chuyện đáng suy ngẫm về hành trình sa vào ma túy của một thanh thiếu niên, bắt đầu từ việc sử dụng thuốc lá điện tử và sự lôi kéo của bạn bè.
Theo cáo trạng, bị cáo Nguyễn Văn A, sinh năm 2011, trú tại phường Bảy Hiền, bắt đầu sử dụng thuốc lá điện tử khi còn đi học. Sau đó, nghe theo lời rủ rê của bạn bè, A dùng thử ma túy rồi dần lệ thuộc. Trong khoảng 6 tháng, trung bình 3 ngày, A sử dụng ma túy một lần. Để có tiền mua ma túy, ngoài tiền đi làm thuê, A còn xin tiền mẹ, thậm chí nhiều lần lấy trộm tiền trong gia đình.
Trong lần bị lực lượng công an kiểm tra trên đường, A bị phát hiện mang theo một đoạn ống nhựa chứa tinh thể không màu cùng 5 mẫu thuốc lá điện tử. Kết quả giám định xác định tang vật là 0,14 gam Methamphetamine, một loại ma túy tổng hợp.
Tại phiên tòa, bị cáo khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội, đồng thời cho biết việc sử dụng ma túy khiến sức khỏe suy giảm, trí nhớ kém, không thể tiếp tục việc học và phải nghỉ học sau lớp 9. Dù nhiều lần muốn từ bỏ nhưng A không thể tự cai nghiện.
Diễn biến tâm lý phức tạp của bị cáo tuổi học trò, sự hối hận muộn màng của cha mẹ cùng những lời phán quyết nghiêm minh nhưng đầy tính nhân văn của Hội đồng xét xử đã tạo nên những khoảnh khắc xúc động, chạm đến cảm xúc của toàn thể người tham dự.
Luật sư Trần Đình Hiếu, Công ty Luật TNHH Hoa Sen, trong vai Thẩm phán, Chủ tọa phiên tòa, cho biết: “Phiên tòa giả định hôm nay dựa trên một tình huống thực tiễn về vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy liên quan đến người chưa đủ 18 tuổi. Qua đó, giúp các em có bài học để tránh xa chất gây nghiện, ma túy; đồng thời nhận thức rõ những tác hại đối với sức khỏe, tâm lý và đời sống xã hội.”
Tại buổi tuyên truyền, đại diện cơ quan chức năng nhấn mạnh tình trạng thuốc lá điện tử đang xâm nhập mạnh mẽ vào trường học dưới nhiều hình thức bắt mắt, hương vị hấp dẫn. Nguy hiểm hơn, nhiều đối tượng xấu đã cố tình pha trộn các chất ma túy mới, chất gây nghiện tổng hợp vào dung dịch thuốc lá điện tử nhằm lôi kéo, gây nghiện cho giới trẻ.
Thầy Nguyễn Nhật Duy, Trưởng phòng Truyền thông dịch vụ, Trường TH-THCS-THPT Thanh Bình, chia sẻ: “Phụ huynh và học sinh hiện vẫn còn khá mơ hồ về các dạng ma túy mới, có thể được ngụy trang trong trà sữa, nước uống và nhiều hình thức khác. Qua phiên tòa giả định và các hoạt động tuyên truyền, chúng tôi mong muốn các em nâng cao cảnh giác khi sử dụng đồ ăn, thức uống hoặc nhận quà từ người lạ; đồng thời không tàng trữ, buôn bán và sử dụng ma túy, chất cấm”.
Em Nguyễn Phú Trọng, học sinh lớp 11B1, cho hay, trước đây em nghĩ sử dụng thuốc lá điện tử chỉ là sở thích cá nhân và không vi phạm pháp luật. Nhưng qua phiên tòa hôm nay, em mới hiểu rõ những biến tướng nguy hiểm của nó cũng như ranh giới mong manh giữa việc thử cho biết và hành vi vi phạm pháp luật hình sự.
“Em tìm hiểu về thuốc lá điện tử và ma túy thì thấy nó là một tệ nạn xã hội, rất tinh vi, làm giả trong kẹo dẻo, kẹo mút, nước uống, đồ chơi trẻ em là nhiều nhất. Em mong các bạn sau khi xem phiên tòa giả định này sẽ tránh được những tệ nạn xã hội như ma túy, thuốc lá điện tử, vì rất có hại đến sức khỏe”, Phú Trọng nói.
Bên cạnh việc theo dõi phiên tòa, các em học sinh còn được tham gia phần giao lưu, giải đáp thắc mắc trực tiếp với các chuyên gia và lực lượng Công an. Nhiều câu hỏi xoay quanh cách nhận biết ma túy thế hệ mới, kỹ năng từ chối khi bị rủ rê và quy trình tố giác tội phạm đã được giải đáp cụ thể, chi tiết.
Em Huỳnh Thiên Triệu Vy, học sinh lớp 11B3, Trường TH-THCS-THPT Thanh Bình, nói thêm: “Phiên tòa giả định hôm nay rất có ý nghĩa với chúng em. Qua phiên tòa, em mong muốn các bạn trong trường cần có suy nghĩ đúng đắn khi lựa chọn thức ăn, thức uống bên ngoài nhà trường để tránh bị dụ dỗ sử dụng ma túy, dẫn đến vi phạm pháp luật. Khi sử dụng ma túy sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe, thần kinh, dễ gây nghiện và dẫn đến tử vong”.
Thầy Nguyễn Ngọc Sơn, Hiệu trưởng Trường TH-THCS-THPT Thanh Bình, cho biết: “Qua phiên tòa này, các em sẽ nắm được cách xử lý của pháp luật đối với những việc sai trái. Đồng thời, các em không nên nghe lời dụ dỗ của các đối tượng lạ. Hiện nay căng tin nhà trường, bếp ăn nhà trường đều có tổ chức những bữa ăn, các em ăn uống ở trong trường thì sẽ an toàn hơn”.
Phiên tòa giả định là một mô hình tuyên truyền pháp luật sáng tạo, mang lại hiệu quả giáo dục sâu sắc và thiết thực cho học sinh TPHCM. Hoạt động này không chỉ giúp các em nâng cao tinh thần thượng tôn pháp luật, trang bị “lá chắn” tự bảo vệ mình trước những cám dỗ, mà còn gợi mở trách nhiệm phối hợp chặt chẽ giữa Gia đình - Nhà trường - Xã hội trong việc quản lý, giáo dục thế hệ trẻ.
