Tin tứcThực tế cho thấy, ngành du lịch đang đứng trước nhiều áp lực và thử thách, đòi hỏi những định hướng đào tạo về nhân lực bài bản, nơi hướng dẫn viên hay nhà quản trị không chỉ thuần thục nghiệp vụ đón khách, mà còn phải am tường về “dấu chân carbon”, kiểm toán phát thải và các cơ chế trung hòa xanh.
Tại Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn, từ năm 2005 đến nay, đơn vị đã tích hợp các mô-đun về du lịch bền vững hay chuyển đổi xanh vào khung chương trình đào tạo. Đội ngũ giảng viên của Trường cũng tiếp cận các chương trình đào tạo về du lịch Net Zero, giảm phát thải thông qua các dự án hỗ trợ du lịch của EU, SECO tại Việt Nam. Nhờ vậy, giáo trình và đội ngũ giảng viên từng bước được chuẩn hóa, am hiểu chuyên sâu về thị trường tín chỉ carbon, cùng các cơ sở thực hành sinh thái trực quan để định hình kỹ năng cho sinh viên. Đây cũng là nội dung mà Thạc sĩ Ngô Thị Quỳnh Xuân, Hiệu trưởng Nhà trường chia sẻ cùng Phóng viên HTV.
PV: Thưa bà, hiện nay các doanh nghiệp du lịch đang đối mặt với yêu cầu giảm phát thải và tiếp cận thị trường tín chỉ carbon. Nhà trường đã có lộ trình cụ thể nào để đưa các học phần về thống kê khí nhà kính, đo lường dấu chân carbon và cơ chế bù trừ tín chỉ carbon vào chương trình chính khóa trong các ngành đào tạo của Trường?
- Thạc sĩ Ngô Thị Quỳnh Xuân: Chúng ta đã biết, hiện nay, việc giảm phát thải và xóa dấu chân carbon là một lời kêu gọi chung của toàn ngành du lịch. Tôi hiểu rằng, các doanh nghiệp du lịch từ lưu trú, lữ hành, cho đến các khu vui chơi, giải trí.. đều đã ứng dụng du lịch xanh vào trong hoạt động kinh doanh của mình. Không chỉ hưởng ứng lời kêu gọi chung của toàn ngành, việc đó cũng mang lại lợi ích đến cho chính hoạt động kinh doanh của họ.
Hiện nay, khách du lịch cũng có xu hướng muốn đến những điểm đến thiên về du lịch xanh và phát triển bền vững. Do vậy, tôi nghĩ rằng, thế hệ trẻ – các em học sinh, sinh viên nếu hình thành được nhận thức này ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường, khi các em học ở các trường mà đã nắm rõ vấn đề này và thực hành ứng dụng thì chắc chắn việc phát triển du lịch xanh sẽ bền vững vô cùng. Vì chính các em, sau khi học ra trường sẽ tỏa đi đến tất cả các doanh nghiệp du lịch của Việt Nam.
Tại Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn, chúng tôi có rất nhiều chuyên đề. Đầu tiên là để giúp cho các em hình thành nên nhận thức, các em phải hiểu được thế nào là du lịch xanh, thế nào là phát triển du lịch bền vững. Khi các em đã xây dựng được nền tảng, các em hiểu rồi, chúng tôi sẽ không dừng lại ở đó. Vì như vậy, vô hình trung sẽ chỉ đào tạo thoáng qua và rất nhanh, nó cũng không đọng lại được gì cho các em sinh viên.
Chúng tôi nghĩ rằng, việc giảm phát thải và xóa dấu chân carbon phải cụ thể hóa thông qua ứng dụng, thực hành cụ thể. Lý thuyết phải được lồng ghép vào trong từng bộ môn, từng ngành nghề thì khi đó mới có hiệu quả nhất định. Khi các em thực hành hằng ngày từ lúc còn trên ghế nhà trường thì khi đến với doanh nghiệp nó giống như một hơi thở - một việc hết sức bình thường chứ không cần phải cố gắng gì cả. Ví dụ, đối với ngành hướng dẫn viên, chúng tôi giáo dục cho các em hiểu rằng: khi đưa một đoàn khách du lịch đến một địa phương, một điểm đến nào đó thì các em phải hiểu được giá trị văn hóa của người dân bản địa và phải bảo tồn nét văn hóa đó, không phá hỏng văn hóa ấy. Thông qua hướng dẫn viên, nếu các em hiểu rõ từng bước thực hành - giảm phát thải sẽ góp phần truyền thông đến cho du khách một cách mạnh mẽ nhất.
Đối với ngành Lưu trú, khi các em học về ngành Quản trị Khách sạn - Nhà hàng, chúng tôi cũng đưa vào từng phân môn một. Ví dụ về phân môn nhà hàng, các em sẽ phải hiểu rõ là không nên sử dụng đồ nhựa trong nhà hàng khi phục vụ khách. Trong phân môn Buồng Phòng, khi làm phòng phải chú ý tiết kiệm điện nước. Thậm chí, trong phòng khách sạn cũng có những mẫu thông điệp khuyến khích du khách rằng: nếu như tấm ga giường, khăn tắm có thể sử dụng lại được thì cũng không cần thay hàng ngày, bởi việc thay chúng để giặt sẽ tốn nước và sử dụng cả hóa chất. Những việc đó gây ảnh hưởng rất lớn đến môi trường. Như vậy, ý tôi muốn nói rằng: trong công tác đào tạo du lịch của nhà trường, từng bước nhỏ, từng quy trình nhỏ của việc giảm phát thải, phát triển du lịch bền vững - xanh được lồng ghép vào từng phân môn, từ đó giúp hình thành ý thức trong các em, sau đó trở thành những thói quen rất là bình thường. Khi các em trở về doanh nghiệp các em sẽ tiếp cận rất nhanh.
PV: Năng lực thực chiến và tư duy vận hành "xanh" của giảng viên cũng là điều đáng quan tâm. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi xanh không chỉ là lý thuyết mà đòi hỏi tư duy quản trị vận hành mới. Làm thế nào để nhà trường nâng cao năng lực thực tế cho đội ngũ giảng viên trong việc giảng dạy các mô hình du lịch phát thải thấp, khi mà phần lớn giảng viên vốn quen thuộc với phương pháp quản lý du lịch truyền thống và đại trà?
- Thạc sĩ Ngô Thị Quỳnh Xuân: Đối với Trường Cao đẳng Du lịch Sài Gòn, chúng tôi rất may mắn khi được tham gia vào nhiều dự án của nước ngoài hỗ trợ Việt Nam. Trong tất cả các dự án ấy, họ luôn gắn với các học phần về phát triển du lịch bền vững. Điển hình như từ năm 2005 - 2015, có dự án EU, khi hỗ trợ Việt Nam về phát triển du lịch bền vững họ cũng đặt học phần về phát triển nguồn nhân lực du lịch Việt Nam song song với học phần phát triển du lịch bền vững.
Tiếp theo là những dự án của Thụy Sĩ. Trong những năm gần đây, có 2 dự án của SECO (Tổng cục Kinh tế Liên Bang Thụy Sỹ) hỗ trợ Việt Nam cũng đều có gắn kết với phát triển du lịch bền vững. Khi nhà trường được tham gia dự án này, tất cả các giảng viên của chúng tôi được đưa đi học. Tôi nghĩ rằng, điều quan trọng nhất để thay đổi được, giáo dục và huấn luyện được cho sinh viên thì trước hết, chính giảng viên là người rất quan trọng. Có thể ví, họ là những “chiếc máy cái” để có thể truyền đi thông điệp, hướng dẫn thực hành, ứng dụng vào thực tế công việc của các em sau này.
Như vậy, tất cả các giảng viên của trường đều được học, được huấn luyện, tiếp cận những kiến thức rất bổ ích từ sự hỗ trợ của các nước. Sau khi đào tạo xong, thầy cô giáo trở về nhà trường. Ban Giám hiệu cùng ngồi lại, thảo luận và phần nào cũng hiệu chỉnh lại cho phù hợp với tình hình du lịch của Việt Nam. Vì rõ ràng không thể máy móc áp dụng 100% những kiến thức mà mình tiếp thu được. Tất cả phải được xem xét, chỉnh sửa lại.
Các giảng viên sẽ cùng ngồi lại với nhau trong từng Bộ môn để có sự hiệu chỉnh cho phù hợp với thực tế phát triển du lịch của Việt Nam. Trên cơ sở đó sẽ quyết định đưa vào phân môn nào, phân bổ số tiết ra sao, từng bài như thế nào…? Một khi mà từ Ban Giám hiệu cho đến mỗi thầy cô chuyên môn đều đồng lòng, chịu khó xây dựng nên hệ thống kiến thức hợp lý sẽ đem lại hiệu quả đào tạo như mong đợi.
Tôi tin chắc rằng, từ nền tảng giáo dục ấy sẽ tạo ra được thế hệ lao động không chỉ giỏi nghề mà các em còn thành thục trong việc ứng dụng những kiến thức về du lịch xanh - du lịch bền vững vào thực tế. Khi đó, du lịch Việt Nam sẽ đi vào xu hướng, quỹ đạo chung của toàn thế giới là xanh và phát triển bền vững.
PV: Bà có thể đề cập rõ hơn, để sinh viên không bỡ ngỡ khi ra trường, các cơ sở thực hành nội bộ của trường đã được định hướng áp dụng tiêu chuẩn kiểm toán carbon và thực hiện bù trừ tín chỉ ra sao để biến khuôn viên trường thành một "phòng thí nghiệm sống" về phát triển bền vững?
- Thạc sĩ Ngô Thị Quỳnh Xuân: Như tôi đã đề cập trên đây, khi giảng viên đã lồng ghép những kiến thức ấy vào trong mỗi phân môn, mỗi bài giảng thì các bạn sẽ học cách giảm phát thải ngay trong mỗi phân môn của mình. Ví dụ, đối với sinh viên ngành Kỹ thuật Chế biến Món ăn, Ngành Bếp, các em sẽ học cách xây dựng thực đơn, ngoài chuyện đảm bảo dinh dưỡng, làm sao phải ngon, phải đẹp… Các em cũng được học cách tính mỗi khẩu phần, làm sao sử dụng nguyên vật liệu đúng và đủ, không dư thừa. Khi các em làm ra một phần thức ăn vừa đủ để phục vụ khách, khách ăn vừa đủ no, vừa ngon và họ không bỏ thừa đĩa thực phẩm được phục vụ, như vậy là em đã thực hành được việc giảm phát thải hữu cơ.
Đối với ngành làm buồng, các em cũng được học rất kỹ về các loại hóa chất, cách làm sạch phòng chuẩn, đủ và đúng kỹ thuật… Khi các em được học chi tiết như vậy sẽ giảm đi một lượng lớn lượng hóa chất bắt buộc phải dùng trong việc làm sạch. Như vậy, chúng tôi sẽ giáo dục các em sinh viên phương pháp đại trà hơn, sử dụng hóa chất như thế nào đúng, đủ lượng chất để đảm bảo làm sạch các loại đồ vải đó trong ngành nhà hàng - khách sạn mà không dư quá nhiều hóa chất, vừa làm hại tới môi trường, vừa tiết kiệm điện nước… Khi các em làm vệ sinh một phòng tắm đúng kỹ thuật sẽ không phí phạm lượng nước mà các em sử dụng, đồng thời cũng bảo vệ người lao động nữa.
