Tin tứcBộ Xây dựng vừa có văn bản báo cáo Chính phủ về những tác động tiêu cực của biến động giá xăng dầu đối với lĩnh vực đầu tư xây dựng. Theo đó, sau giai đoạn ổn định đầu năm 2026, giá nhiên liệu ghi nhận sự tăng vọt đột biến trong tháng 3. Tình trạng này đang gây áp lực rất lớn lên chi phí và tiến độ thực hiện các dự án trên cả nước.
Cụ thể, tính đến cuối tháng 3/2026, giá dầu Diesel 0,05S đã tăng thêm 17.117 đồng/lít, tương đương mức tăng 57,4% so với tháng trước đó. Mặt hàng xăng E5 A92 cũng tăng thêm 4.703 đồng/lít, đẩy giá bình quân tăng 26,2%. Biến động này ngay lập tức kéo theo sự leo thang của giá hàng loạt vật liệu xây dựng thiết yếu trên thị trường.
Dữ liệu báo cáo cho thấy giá nhựa đường tăng mạnh nhất với mức gần 32%. Các loại vật liệu khác như cát, đá, gạch xây cũng ghi nhận mức tăng cao từ 13,5% đến hơn 23%. Riêng mặt hàng xi măng tăng 7%, gạch lát tăng 5% và thép tăng hơn 2%. Bộ Xây dựng dự báo xu hướng tăng giá vật liệu sẽ còn tiếp diễn phức tạp.
Tình trạng giá đầu vào leo thang ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đầu tư, đặc biệt là các công trình giao thông trọng điểm. Ước tính dự toán xây dựng các công trình tăng từ 1,91% đến 8,09% tùy loại hình. Trong đó, công trình giao thông chịu ảnh hưởng nặng nhất với mức tăng 8,09%, tiếp đến là các dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn.
Nếu giá nhiên liệu tăng 100% so với tháng 2/2026, dự toán các dự án giao thông có thể tăng xấp xỉ 16%. Hiện có 44 dự án trọng điểm đang được theo dõi sát sao với tổng mức đầu tư 569.000 tỷ đồng. Trong kịch bản giá nhiên liệu tăng gấp đôi, chi phí xây dựng riêng nhóm này ước tăng khoảng 42.300 tỷ đồng, tạo áp lực lớn cho ngân sách.
Để duy trì tiến độ, Bộ Xây dựng đề nghị các tỉnh chủ động cân đối nguồn lực và ưu tiên hoàn thành hạ tầng trọng điểm. Các địa phương cần kiểm soát chặt chẽ doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, vật liệu xây dựng tại địa bàn. Mục tiêu hàng đầu là không để xảy ra hiện tượng găm hàng, đầu cơ hay tự ý thổi giá bất hợp lý.
Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án được yêu cầu kiểm soát chặt chi phí, sử dụng hiệu quả nguồn dự phòng hiện có. Việc lựa chọn hình thức giá hợp đồng và kế hoạch thầu cần được tính toán kỹ theo diễn biến thực tế thị trường. Đối với các hợp đồng đang triển khai, cần rà soát và phối hợp xử lý vướng mắc để bảo đảm thi công liên tục.
Đối với hợp đồng trọn gói, việc điều chỉnh giá chỉ được áp dụng trong trường hợp bất khả kháng theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, việc chứng minh điều kiện điều chỉnh đòi hỏi thời gian phân tích kỹ lưỡng, dễ gây tâm lý e dè cho nhà thầu. Với hợp đồng đơn giá điều chỉnh, dù giảm bớt rủi ro nhưng việc công bố chỉ số giá đôi khi vẫn chưa sát thực tế.
