Tin tứcMột người đứng đầu nói: Tôi đã giao quyền cho anh. Nhưng người được giao quyền lại nói: Tôi không có người. Không có ngân sách. Không có dữ liệu. Không có công cụ. Không dám quyết vì sợ sai… Vậy đó có thật sự là phân quyền, hay chỉ là chuyển trách nhiệm xuống cấp dưới?
Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị Trung ương 4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, Phân cấp, phân quyền phải tạo năng lực hành động thực tế trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp… Không chuyển việc xuống dưới khi thiếu người, thiếu nguồn lực; không can thiệp làm mất quyền chủ động đã giao. Trách nhiệm tập thể và cá nhân phải được phân định, không chồng lấn hoặc thay thế nhau… Phân biệt rõ bất cập của chủ trương với yếu kém trong thực hiện…
Thông điệp này đặt ra một vấn đề rất đáng suy nghĩ trong yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo và nâng cao hiệu lực hoạt động của hệ thống chính trị.
Phân quyền thực chất phải đi cùng thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm. Không thể giao việc mà không giao điều kiện để hoàn thành. Không thể yêu cầu một người chịu trách nhiệm về kết quả nhưng lại không cho họ quyền quyết định. Và cũng không thể trao quyền rồi vẫn can thiệp từng việc nhỏ. Có lẽ đó là một tồn tại lâu nay, làm cho người thực thi… không còn muốn quyết định.
Trong doanh nghiệp cũng vậy. Một giám đốc nói với nhân viên: Em chủ động đi. Nhưng sau đó việc gì nhân viên làm cũng phải xin phép…thì đó không phải trao quyền thực chất. Đó là trao quyền trên giấy.
Trao quyền thật sự phải là: Anh được quyết định việc gì? Trong giới hạn nào? Có nguồn lực nào? Thời gian bao lâu? Tiêu chí thành công là gì? Và nếu có rủi ro, cơ chế xử lý thế nào?
Tôi cho rằng đây chính là nền tảng của một tổ chức trưởng thành mạnh mẽ. Người lãnh đạo giỏi không phải là người quyết định tất cả; mà là người biết: việc gì mình phải quyết, việc gì phải giao và giao cho ai.
Cấp dưới giỏi cũng không phải là người lúc nào cũng chờ cấp trên, mà là người nhận quyền thì nhận luôn trách nhiệm với bản lĩnh ra quyết định thực thi.
Trong thời đại mới, tốc độ ra quyết định ngày càng quan trọng nếu muốn tạo hiệu quả cho vị trí công việc. Một cơ hội kinh doanh có thể biến mất sau một tuần. Một xu hướng công nghệ có thể thay đổi sau vài tháng. Một khủng hoảng truyền thông có thể lan rộng trong vài giờ. Nếu mọi việc đều phải chờ xin ý kiến nhiều tầng, thì đôi khi khi quyết định được đưa ra…đã mất đi nhiều cơ hội.
Vì thế, phân quyền tốt sẽ tạo ra tốc độ. Nhưng phân quyền tốt phải có kiểm soát. Không phải: Anh cứ làm đi, có gì tôi tính sau; mà phải là: Anh có quyền quyết định trong phạm vi này, với nguồn lực này, trong thời gian này, theo tiêu chí này; và chúng ta cùng chịu trách nhiệm về kết quả. Đó mới thực chất là văn hóa trách nhiệm.
Một tổ chức mạnh không phải vì người đứng đầu có thể làm được tất cả, mà vì khi người đứng đầu không có mặt, hệ thống vẫn có thể vận hành tốt. Đó mới là năng lực thật sự của quản trị.
