Trong tiếng Việt, sự tương đồng về phát âm thường dẫn đến những nhầm lẫn tai hại. Ví dụ như trường hợp luyên thuyên hay liên thiên, từ nào mới đúng chính tả? Hãy cùng voh.com.vn tìm câu trả lời chính xác qua bài viết dưới đây nhé!
Luyên thuyên hay liên thiên đúng chính tả?
Theo cuốn từ điển cuốn Từ điển tiếng Việt do Giáo sư Hoàng Phê chủ biên (NXB Đà Nẵng - Trung tâm Từ Điển Học - 2003), huyên thiên, huyên thuyên xích đế, luyên thuyên là những từ đồng nghĩa và đều đúng chính tả.
Mặt khác, khi tra cứu các tài liệu, chúng ta hoàn toàn không tìm thấy từ liên thiên. Do đó, đây là cách viết sai, có thể do nhầm lẫn trong quá trình phát âm.
Để tự tin hơn trong giao tiếp và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, mời bạn cùng đi sâu vào phần phân tích nghĩa chi tiết ngay sau đây.
Luyên thuyên là gì?
Trong cuốn Từ điển tiếng Việt do Giáo sư Hoàng Phê chủ biên giải thích: luyên thuyên là tính từ, ít dùng và hướng dẫn xem huyên thuyên để hiểu rõ hơn.
Tại trang 470 của cuốn Từ điển tiếng Việt giảng: huyên thuyên (tính từ), (nói năng) nhiều lời và lan man, chưa hết chuyện này đã sang chuyện kia. Nói huyên thuyên. Kể huyên thuyên đủ thứ chuyện.
Theo đó, đây là tính từ, dùng để diễn tả những người nói nhiều và lan man, hết chuyện này sang chuyện khác, thường không có trọng tâm.
Ví dụ:
- Bạn có thể thôi luyên thuyên được không?
- Chúng nó huyên thiên cả buổi không hết chuyện.
- Anh ta cười nói huyên thuyên cả ngày mà không làm được việc gì.
Tuy nhiên, trong phần phụ chú của Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê, bản có chú chữ Hán), huyên thuyên vốn do huyên thiên (喧天) nói trại.
Theo các tư liệu khác, huyên thiên (喧天) là từ ghép chính phụ gốc Hán, trong đó “huyên” (喧) chỉ âm thanh ồn ào, náo động; “thiên” (天) nghĩa là trời, không gian trên cao. Cụ thể:
- Hán ngữ đại từ điển giảng: huyên: nói rầm rĩ, ầm ĩ; thiên: khoảng trời không; huyên thiên: hình dung âm thanh rất lớn, vang dội tới tận thiên không.
- Từ điển Đào Văn Tập định nghĩa: huyên thiên là rầm trời lên hoặc chỉ người nói nhiều mà không đâu vào đâu. Nói huyên thiên như người say rượu.
- Việt Nam tự điển của Lê Văn Đức có giải thích: huyên thiên: rùm trời, thao thao, nhiều mà ít nghĩa. Nói huyên thiên mà không ai hiểu chi cả; hoặc bộn bàng, nhiều. Lúa thóc huyên thiên. Nhà cửa huyên thiên. Tiền bạc huyên thiên.
Liên thiên là gì?
Giáo sư Hoàng Phê trong Từ điển tiếng Việt đã diễn giải từ “liên” và “thiên” như sau:
- Liên (tính từ): yếu tố ghép trước để cấu tạo danh từ, có nghĩa “có liên quan đến hai hay nhiều ngành, nhiều tổ chức cùng cấp”. (Đường) liên tỉnh. (Hội nghị) liên ngành. Liện bộ.
- Thiên (danh từ): từng phần lớn của quyển sách (thường là sách cổ), thường gồm nhiều chương.
Tuy mỗi từ đều có nghĩa nhưng khi ghép lại thì chúng không có nghĩa và không được ghi nhận trong từ điển tiếng Việt. Vì thế, đây là từ sai chính tả.
Hy vọng với những giải đáp chi tiết trên đây, bạn đã biết cách phân biệt và sử dụng chính xác luyên thuyên và liên thiên. Qua đó, mỗi người có thể góp phần gìn giữ sự trong sáng và giàu đẹp của tiếng Việt.
Đừng quên theo dõi chuyên mục Thường thức của voh.com.vn để cập nhật những tin tức mới nhất, hấp dẫn nhất.
