Tin tứcNhiều quy định về chế độ thai sản có nhiều thay đổi nhằm bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động tham gia BHXH, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Trong đó, có chính sách về chế độ thai sản cho người lao động. Doanh nghiệp đảm bảo thực thi tốt các chính sách cho người lao động là cơ sở nâng cao năng lực cạnh tranh.
Cụ thể, khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 2025 và Khoản 1 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, lao động nữ sinh con được nghỉ hưởng trợ cấp thai sản 06 tháng. Trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ hưởng trợ cấp thai sản 07 tháng. Mức trợ cấp thai sản một tháng của lao động nữ khi sinh con bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.
Bên cạnh chế độ thai sản được hưởng, lao động nữ sinh con còn được nhận trợ cấp một lần cho mỗi con được sinh ra bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con.
Căn cứ Khoản 2 Điều 5 Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc quy định khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội bằng mức lương cơ sở.
Căn cứ Nghị định 161/2026/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở áp dụng kể từ 1/7/2026 là 2,53 triệu đồng/tháng. Vì thế, mức trợ cấp một lần khi sinh con kể từ 1/7/2026 là 5,06 triệu đồng (trước đây là 4,68 triệu đồng/tháng).
Bà Tô Ngọc Quỳnh Như, đại diện công ty Ngân Long thắc mắc, “Lao động nữ có thể được nhận cả hai khoảng trợ cấp thai sản và chế độ thai sản cùng lúc hay không? Nếu hai vợ chồng cùng tham gia BHXH bắt buộc ở hai công ty khác nhau thì cả vợ và chồng đều được nhận tiền trợ cấp thai sản không? Công ty có thể làm thay cho người lao động hay người lao động phải tự làm?”.
Tại Hội nghị Đối thoại doanh nghiệp và chính quyền TPHCM kỳ thứ 273, bà Đỗ Thị Thu Hương, Phó Trưởng phòng Chế độ Bảo hiểm xã hội, BHXH TPHCM cho biết, “Căn cứ theo quy định của Luật BHXH, điều kiện lao động nữ sinh con là phải có đòng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng, trong vòng 12 tháng trước khi sinh con. Mức trợ cấp thai sản được tính: bình quân 6 tháng lương trước khi sinh con nhân với số tháng nghỉ, cộng với 2 tháng tiền lương cơ sở. Đây được xem là tiền trợ cấp 1 lần khi sinh con.
Nếu cả vợ và chồng đều tham gia BHXH bắt buộc thì, ngoài trường hợp vợ được hưởng chế độ thai sản khi sinh con, người chồng sẽ được hưởng chế độ “nghỉ chăm vợ sinh”. Cụ thể, chồng sẽ được nghỉ 5 ngày nếu vợ sinh thường, nghỉ 7 ngày nếu vợ sinh mổ và được nghỉ 10 ngày nếu vợ sinh đôi.
Theo Luật Dân số mới, nếu lao động nữ sinh con thứ hai, thì lao động nam sẽ được nghỉ 10 ngày để chăm vợ.
Đơn vị, doanh nghiệp phải làm các thủ tục, hồ sơ hưởng chế độ nghỉ thai sản cho người lao động và nộp cho cơ quan BHXH theo quy định”.
Trong vòng 30 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản, nếu lao động nữ chưa phục hồi sức khỏe thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe. Thời gian nghỉ hưởng chế độ này tùy theo tình trạng sinh con và mức hưởng một ngày bằng 30% mức tham chiếu. Vì có sự điều chỉnh mức tham chiếu kể từ 1/7/2026 nên lao động nữ được hưởng mức mới là:
Trường hợp sinh một lần từ hai con trở lên được nghỉ hưởng chế độ 10 ngày bằng 7.590.000 đồng.
Trường hợp sinh con phải phẫu thuật được nghỉ hưởng chế độ 07 ngày bằng 5.313.000 đồng.
Các trường hợp còn lại được nghỉ hưởng chế độ 05 ngày bằng 3.795.000 đồng.
Ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh cho biết thêm, “Đối với chế độ thai sản sinh con thứ hai, hiện nay Luật Dân số quy định rõ và điều chỉnh một số nội dung liên quan đến Luật Lao động và Luật BHXH về hưởng chế độ thai sản. Về thủ tục giải quyết chế độ thai sản, BHXH Việt Nam đã ban hành đầy đủ. Khi đơn vị lập hồ sơ để hưởng chế độ, sẽ thực hiện theo Quyết định 313/QĐ-BHXH và khi lập mẫu cần điền vào cột ghi chú nội dung “sinh con thứ hai”. Trên cơ sở đó, cơ quan BHXH sẽ thanh toán BHXH 7 tháng theo quy định của Luật”.
Tại TPHCM, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ bằng tiền mặt một lần bằng 5 triệu đồng theo Nghị quyết 32/2025/NQ-HĐND do Hội đồng Nhân dân Thành phố ban hành ngày 28/8/2025.
