Tin tứcTheo Nghị quyết 198 của Quốc hội về hỗ trợ thuế phí cho kinh tế tư nhân, từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế. Hộ kinh doanh sẽ không còn phải nộp thuế môn bài mà chỉ phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.
Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) quy định, từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh chỉ phải nộp thuế khi doanh thu đạt từ 500 triệu đồng/năm trở lên. Đây là mức ngưỡng mới, tăng gấp 5 lần so với mức 100 triệu đồng/năm đang áp dụng trước đó.
Theo Bộ Tài chính, với quy định này, dự kiến khoảng 2,3 triệu hộ kinh doanh sẽ không phải nộp thuế, chiếm khoảng 90% tổng số hộ kinh doanh trên cả nước. Việc nâng ngưỡng chịu thuế nhằm giảm gánh nặng nghĩa vụ tài chính, hỗ trợ nhóm hộ kinh doanh nhỏ, siêu nhỏ, đồng thời khuyến khích khu vực kinh tế cá thể phát triển bền vững hơn.
Cùng với đó, thuế khoán – vốn được áp dụng trong nhiều năm – chính thức chấm dứt, thay thế bằng cơ chế tự kê khai, tự tính, tự nộp thuế theo quy định thống nhất.
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên sẽ thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương pháp mới, dựa trên lợi nhuận thực tế.
Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm, nếu xác định được chi phí hợp lệ, sẽ chịu thuế suất 15% trên phần lợi nhuận. Mức này tương đương thuế suất ưu đãi đang áp dụng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ.
Đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 3 tỷ đồng đến dưới 50 tỷ đồng/năm, thuế suất áp dụng là 17%. Trường hợp doanh thu từ 50 tỷ đồng/năm trở lên, thuế suất là 20%.
Trong trường hợp hộ kinh doanh không xác định được chi phí đầu vào, việc tính thuế vẫn thực hiện theo phương pháp tỉ lệ trên doanh thu, với mức thuế suất từ 0,5% đến 2% tùy ngành nghề, tương tự quy định hiện hành. Tuy nhiên, điểm mới là khoản doanh thu thuộc ngưỡng không chịu thuế sẽ được loại trừ trước khi tính thuế, thay vì tính trên toàn bộ doanh thu như trước đây.
Đối với thuế giá trị gia tăng, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở lên vẫn thực hiện kê khai, nộp thuế theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, với tỉ lệ thuế suất giữ nguyên theo từng ngành nghề.
Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc dùng hóa đơn điện tử
Cũng theo Luật Quản lý thuế (sửa đổi), hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở lên thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế theo quy định tại Nghị định 70.
Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Cũng theo Luật Quản lý thuế sửa đổi, từ ngày 1/1/2026, hộ và cá nhân kinh doanh được tự xác định doanh thu hàng năm để nộp thuế. Nếu dùng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hệ thống quản lý sẽ xác định số thuế VAT, thu nhập cá nhân phải nộp. Dữ liệu này sẽ được cập nhật cho người nộp thuế trên eTax - ứng dụng thuế điện tử, cổng dịch vụ công quốc gia. Trường hợp không sử dụng hóa đơn điện tử, họ tự xác định số thuế phải nộp.
Những điểm quan trọng hộ kinh doanh cần lưu ý
Cùng với việc bỏ thuế khoán, cơ quan quản lý thuế lưu ý hộ kinh doanh cần chủ động chuẩn bị để thích ứng với phương thức quản lý mới.
Thứ nhất, cần xác định nhóm quy mô kinh doanh. Hộ kinh doanh cần căn cứ vào doanh thu, lĩnh vực hoạt động để xác định mình thuộc nhóm hộ kinh doanh nào, được miễn thuế hay phải đóng thuế, từ đó áp dụng đúng phương thức kê khai theo quy định.
Thứ hai, kiểm kê hàng tồn kho tại thời điểm chuyển đổi. Với hộ kinh doanh chọn đóng thuế theo lợi nhuận thì việc kiểm kê nhằm xác định rõ giá trị hàng hóa còn tồn, làm căn cứ hạch toán chi phí, doanh thu trong giai đoạn kê khai, tránh tình trạng chênh lệch số liệu hoặc bị truy thu thuế về sau.
Thứ ba, đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nếu thuộc diện bắt buộc. Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng cần chủ động đăng ký và làm quen với việc xuất hóa đơn điện tử theo quy định mới.
Thứ tư, chuẩn bị sổ sách kế toán. Hộ kinh doanh cần ghi chép đầy đủ sổ sách, bao gồm: doanh thu, chi phí, hàng hóa mua vào, bán ra.
Thứ năm, thay đổi, cập nhật thông tin đăng ký kinh doanh và thuế. Hộ kinh doanh cần rà soát, cập nhật lại các thông tin như: ngành nghề, địa điểm kinh doanh, thông tin người đại diện, phương thức nộp thuế nếu có sự thay đổi.
Thứ sáu, đăng ký tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh. Hộ kinh doanh được khuyến nghị mở tài khoản ngân hàng riêng để phục vụ hoạt động kinh doanh, tránh nhầm lẫn giữa tiền kinh doanh và tiền chi tiêu cá nhân, giảm rủi ro khi cơ quan thuế đối chiếu dòng tiền phục vụ kê khai.
Thứ bảy, thực hiện kê khai thuế đối với hoạt động kinh doanh. Sau khi hoàn tất các bước chuẩn bị, hộ kinh doanh cần thực hiện kê khai thuế đúng thời hạn, đúng quy định.