Tin tứcLý giải cho đề xuất, Bộ Công an nêu rõ hiện nay Bộ luật Hình sự còn thiếu một số quy định cần thiết để bảo đảm cơ sở pháp lý cho công tác phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin và mạng viễn thông.
Ví dụ, Điều 291 Bộ luật Hình sự hiện chỉ quy định về các hành vi liên quan đến tài khoản ngân hàng. Trên thực tế tồn tại nhiều loại tài khoản có giá trị khác nhau như tài khoản game, tài khoản mạng xã hội, tài khoản chứng khoán… nên cơ quan điều tra sẽ gặp khó khăn khi áp dụng điều luật nếu không có quy định cụ thể về các loại tài khoản này.
Mặt khác, một số hành vi chưa được mô tả đầy đủ trong cấu thành tội phạm, không bao quát được những thực tiễn mới. Đối với tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm trên không gian mạng, tội phạm tài chính – chứng khoán... cấu thành tội phạm đang lạc hậu, thiếu mô tả các hành vi mới xuất hiện như hành vi “lừa đảo qua sàn giao dịch ảo”, “thao túng dữ liệu mạng xã hội để trục lợi”, “phát tán deepfake”, “rửa tiền bằng tiền điện tử” chưa được đề cập cụ thể.
Nhiều hành vi trong thực tế không hội đủ điều kiện để áp dụng vào các cấu thành hiện có, do đó phải xử lý bằng các tội danh gián tiếp (ví dụ như áp dụng Điều 174 về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản), dẫn đến tranh cãi và dễ bỏ lọt hành vi có tính nguy hiểm cao.
Bên cạnh đó, một số hành vi mới xuất hiện, nguy hại cho xã hội, hiện chưa được quy định là tội phạm, chẳng hạn các hành vi liên quan đến hoạt động kinh doanh, giao dịch tiền ảo, tiền kỹ thuật số, tài sản ảo; hành vi thu thập, sử dụng, khai thác, chuyển nhượng, xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật; hành vi lập trình và sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo để thực hiện tội phạm...
Do đó, Bộ Công an đề xuất bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội vào Bộ luật Hình sự nhằm giải quyết các vướng mắc, bất cập nảy sinh trong thực tiễn để tăng cường hiệu quả công tác xử lý các hành vi vi phạm này.
- Hành vi xâm phạm lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông; hành vi trái phép liên quan đến hoạt động kinh doanh, giao dịch tiền ảo, tiền kỹ thuật số, tài sản ảo;
- Hành vi thu thập, sử dụng, khai thác, chuyển nhượng, xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật; hành vi lập trình và sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo để thực hiện tội phạm; hành vi lừa đảo qua sàn giao dịch ảo;
- Hành vi thao túng dữ liệu mạng xã hội để trục lợi; hành vi “phát tán deepfake”, “rửa tiền bằng tiền điện tử”; hành vi xâm phạm cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; hành vi thiết lập hệ thống để cung cấp trái phép dịch vụ phát thanh, truyền hình trên mạng internet …