Tin tứcTừ đầu năm đến nay, Việt Nam ghi nhận 24 ca mắc bệnh não mô cầu, trong đó nhóm dưới 15 tuổi chiếm đến 46% tổng số trường hợp. Trẻ vị thành niên là đối tượng có tỷ lệ mang vi khuẩn ở vùng hầu họng cao gấp đôi so với mức trung bình của dân số. Nhóm tuổi này không chỉ đối mặt với rủi ro mắc bệnh cao mà còn là nguồn lây nhiễm tiềm tàng trong cộng đồng.
Vi khuẩn Neisseria meningitidis cư trú tại hầu họng và lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc với dịch tiết. Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết bệnh thường gây ra hai thể chính là viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp. Những thể bệnh này có tốc độ diễn tiến rất nhanh, có thể khiến bệnh nhân nguy kịch chỉ sau vài giờ khởi phát.
Trẻ em dưới 15 tuổi đang đối mặt với "nguy cơ kép" khi tỷ lệ mang vi khuẩn trong cộng đồng đạt từ 25-32%. Dữ liệu quốc tế cho thấy nhóm 13-19 tuổi chiếm tỷ lệ mắc cao nhất với 34,2% và đóng góp gần một nửa số ca tử vong. Trong khi trẻ nhỏ dễ phơi nhiễm vì hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, thanh thiếu niên lại dễ lây lan trong các môi trường sinh hoạt tập thể.
Tỷ lệ tử vong do não mô cầu có thể lên tới 50% nếu không được điều trị kịp thời và khoảng 10-15% vẫn không qua khỏi dù được cứu chữa tích cực. Khoảng 20% người sống sót phải chịu các di chứng nặng nề như liệt, điếc, tổn thương não hoặc suy thận. Trẻ sau khi hồi phục còn đối mặt với nguy cơ gia tăng các rối loạn tâm lý như trầm cảm, lo âu hoặc tăng động giảm chú ý.
Không chỉ người bệnh, phụ huynh cũng có thể bị rối loạn căng thẳng sau sang chấn kéo dài nhiều năm sau biến cố của con. Hiện nay, Việt Nam ghi nhận sự lưu hành đồng thời của 5 nhóm huyết thanh gây bệnh gồm A, B, C, Y và W. Bác sĩ Chính khẳng định tiêm chủng là phương pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa và kiểm soát sự lây lan của dịch não mô cầu.
Nước ta hiện có đầy đủ các loại vaccine phòng 5 nhóm huyết thanh trên, bao gồm vaccine tứ giá thế hệ mới và vaccine nhóm B. Do không có miễn dịch chéo giữa các chủng, việc phòng bệnh đòi hỏi sự bảo vệ toàn diện thông qua tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch. Các loại vaccine này giúp tạo hệ miễn dịch bền vững, giảm tỷ lệ tử vong và hạn chế tình trạng người lành mang trùng.
Nguy cơ "dịch chồng dịch" đang trở nên rõ rệt khi các bệnh như tay chân miệng, sốt xuất huyết và cúm gia tăng trong trường học. Nhiều tác nhân gây bệnh cùng lưu hành khiến việc chẩn đoán sớm gặp khó khăn do các triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm lẫn. Việc chủ động rà soát lịch tiêm và bổ sung vaccine là cần thiết để bảo vệ an toàn cho trẻ và cộng đồng.
