
Trụ sở Ủy ban châu Âu tại Brussels, Bỉ - Ảnh: TTXVN
Đây là dự án thu hồi và lưu trữ carbon (CCS) thương mại lớn nhất châu Âu. Lễ khánh thành được tổ chức tại làng Sluiskil với sự tham dự của Ủy viên EU phụ trách Khí hậu, Trung hòa carbon và Tăng trưởng xanh Wopke Hoekstra; Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre; Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten và Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Yara International Svein Tore Holsether.
Theo kế hoạch, nhà máy Yara Sluiskil sẽ thu hồi và hóa lỏng tới 800.000 tấn CO2 mỗi năm từ quá trình sản xuất amoniac. Trong 15 năm tới, tổng lượng CO2 được thu hồi và lưu trữ dự kiến khoảng 12 triệu tấn.
Điểm đáng chú ý của dự án là chuỗi lưu trữ carbon xuyên quốc gia. Sau khi được thu hồi tại Hà Lan, CO2 sẽ được vận chuyển bằng tàu biển đến cơ sở Northern Lights tại Na Uy để bơm và lưu trữ vĩnh viễn dưới đáy biển Bắc.
Northern Lights là cơ sở hạ tầng lưu trữ carbon được EU đồng tài trợ thông qua Cơ chế kết nối châu Âu, qua đó hình thành mô hình hợp tác hạ tầng khí hậu xuyên biên giới.
Phát biểu tại lễ khánh thành, Ủy viên Wopke Hoekstra nhấn mạnh châu Âu cần những giải pháp khí hậu cụ thể, vừa giúp giảm phát thải, vừa củng cố khả năng cạnh tranh của ngành công nghiệp. Theo ông, dự án tại Sluiskil cho thấy đổi mới sáng tạo và hợp tác xuyên biên giới có thể cùng tạo ra những giải pháp phục vụ mục tiêu khí hậu.
Dự án Yara Sluiskil là kết quả của Liên minh xanh EU - Na Uy được ký kết năm 2023, với sự kết hợp giữa đầu tư tư nhân và hỗ trợ công, quy tụ doanh nghiệp, EU, các quốc gia thành viên và Na Uy.
Dự án tập trung vào những ngành sử dụng nhiều năng lượng và khó khử carbon như sản xuất phân bón, amoniac - những lĩnh vực đang chịu sức ép vừa phải giảm phát thải, vừa duy trì khả năng cạnh tranh.
CCS được kỳ vọng thúc đẩy khử carbon công nghiệp
Dự án Yara Sluiskil cũng phù hợp với các chính sách EU đang thúc đẩy nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi công nghiệp xanh và hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải EU (ETS). Theo hướng sửa đổi được đề xuất, các cơ sở thu hồi và lưu trữ carbon có thể được hưởng cơ chế tín chỉ carbon, qua đó tạo thêm động lực tài chính để mở rộng công nghệ này trong công nghiệp nặng.
Công nghệ thu hồi và lưu trữ carbon được xem là một giải pháp quan trọng trong các kịch bản đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 của EU, đặc biệt đối với những ngành khó điện khí hóa hoàn toàn.
Tuy nhiên, việc triển khai CCS ở quy mô thương mại vẫn còn hạn chế do chi phí cao và thiếu hạ tầng lưu trữ. Việc Yara Sluiskil đi vào vận hành được kỳ vọng tạo thêm tiền lệ cho các dự án tương tự tại châu Âu.
EU hiện đặt mục tiêu đạt năng lực lưu trữ carbon ít nhất 50 triệu tấn CO2 mỗi năm vào năm 2030. Với công suất thu hồi 800.000 tấn CO2 mỗi năm, Yara Sluiskil là một dự án có quy mô đáng kể trong lộ trình này.

