Tin tứcBởi đây không chỉ là hiệp định thương mại tự do khu vực siêu lớn bao trùm gần 40% GDP và 30% thương mại toàn cầu mà còn được xem là khuôn mẫu liên kết kinh tế của thế kỷ 21. Nhiều nhận định cho rằng TPP mang lại nhiều lợi thế cho các doanh nghiệp Việt Nam. Vậy, những tác động cụ thể của TPP đến nền kinh tế của Việt Nam sẽ là gì, Chính phủ và doanh nghiệp cần làm gì để đáp ứng những yêu cầu khắt khe của TPP? Sau đây là những phân tích sâu hơn của Tiến sĩ Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương.
* Thưa ông, ông có thể cho biết tại sao Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) được xem là hiệp định quan trọng nhất của thế kỷ 21?
 |
| Tiến sĩ Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương. Ảnh: Đầu tư |
- TS. Võ Trí Thành: Hiện nay, trên thế giới có hàng trăm hiệp định thương mại tự do như là ASEAN+6, EU- Hoa Kỳ, thế nhưng hiệp định TPP lại được nhắc đến nhiều nhất. Lý giải điều này có 2 lý do: thứ nhất đây là trò chơi cơ bản do Hoa Kỳ dẫn dắt mà Hoa Kỳ lại là nền kinh tế lớn và đối với Việt Nam, Hoa Kỳ cũng là đối tác lớn nhất. Lý do thứ hai, đây là hiệp định xử lý tất cả các vấn đề thương mại có thể phát sinh trong thế kỷ này, không có một hiệp định thương mại tự do nào mà có mức độ mở cửa sâu rộng về thương mại, đầu tư, dịch vụ,… như TPP. Đây lại là hiệp định ký ngay 1 gói, cơ bản là thực hiện ngay sau ký. Bên cạnh đó, hiệp định này về cơ bản không phân biệt nước giàu với nước nghèo. 70- 80% lĩnh vực đàm phán, ký kết không liên quan trực tiếp đến thương mại đầu tư theo nghĩa dòng tiền và dòng thương mại đầu tư mà lien quan với tất cả những chính sách cải cách bên trong long quốc gia như: quyền sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn lao động, môi trường, cạnh tranh, Doanh nghiệp Nhà nước, mua sắm Chính phủ,… Như vậy, bản chất nó là cải cách doanh nghiệp trong nước. Đây là những điểm đặc biệt của Hiệp định này.
* Với những đặc điểm như ông vừa phân tích thì tác động mạnh nhất của TPP đối với nền kinh tế Việt Nam sẽ là gì?
- TS. Võ Trí Thành: Việt Nam là nước hưởng lợi lớn nhất xét theo nghĩa tương đối, tiềm năng được phát huy. Ví dụ: mức tăng xuất khẩu so với xuất khẩu của Việt Nam, mức tăng trưởng của Việt Nam so với GDP của Việt Nam,… Thứ hai, đây sẽ là cơ hội để cải cách nền kinh tế theo hướng minh bạch, công bằng hơn, nguồn lực sẽ phân bổ hiệu quả hơn và nền kinh tế sẽ tăng tốc nhanh. Tác động ấy sẽ gắn với 3 vần đề: thứ nhất, ngành nào có lợi thì sẽ vọt lên như dệt may, da giày, nông sản; ngành nào khó khăn thì áp lực cạnh tranh sẽ lớn hơn như: ô tô, chăn nuôi. Thứ hai là lòng tin FDI sẽ vào, vừa qua một số lĩnh vực đã vào để đón đầu TPP. Và vấn đề thứ 3 chính là cải cách trong nước. Đây là hiệp định rất phù hợp với cải cách Việt Nam, rất phù hợp với ý đồ chúng ta muốn thay đổi cách thức phát triển.
* Vậy để hội nhập TPP hiệu quả, Chính phủ và doanh nghiệp cần chuẩn bị gì, thưa ông?
- TS. Võ Trí Thành: Trước kia chúng ta hay nói hội nhập doanh nghiệp là xung kích, riêng những hiệp định thương mại tự do này thì Chính phủ cũng phải xung kích. Chính phủ phải thay đổi 2 vấn đề rất cơ bản là thay đổi cách ứng xử với thị trường, xã hội và doanh nghiệp theo hướng minh bạch hơn, giải trình tốt hơn; thứ hai là Chính phủ phải thay đổi rất nhiều văn bản pháp lý cho tương thích với đòi hỏi mới của TPP.
Còn doanh nghiệp, đầu tiên là cần phải hiểu Nhà nước bởi TPP không chỉ là pháp lý của thương mại đầu tư mà gắn với câu chuyện pháp lý trong nước, chính sách trong nước. Thứ hai, các hiệp định thương mại tự do trong đó có TPP là gắn kết chính sách trong nước với ngoài nước, gắn kết các quá trình vận động của các nguồn lực hàng hóa, dịch vụ trong nước qua biên giới với nước ngoài. Như vậy, vấn đề kết nối là cực kỳ quan trọng. Vấn đề thứ ba đối với doanh nghiệp là doanh nghiệp phải rất gắn bó với các luật sư bởi các quá trình kiện tụng, tranh chấp, phán xử là cực kỳ quan trọng. Đây là câu chuyện có tính thường trực, bắt buộc, đòi hỏi cao đối với doanh nghiệp.
Tóm lại, TPP cũng là chính là cơ hội để chúng ta tự cải cách, rất phù hợp với quá trình tái cấu trúc nền kinh tế.
* Xin cám ơn ông!