Tin tứcĐặc khu Côn Đảo sở hữu hệ sinh thái san hô vô cùng phong phú và đa dạng hàng đầu Việt Nam cũng như khu vực Đông Nam Á, với khoảng 360 loài được ghi nhận. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu toàn cầu, hiện tượng El Nino cùng sự biến động bất thường về nhiệt độ và dòng chảy của nước biển đã gây ra những tác động nặng nề.
Đặc biệt năm 2024, một số lượng lớn các rạn san hô trên diện rộng đã phải đối mặt với hiện tượng tẩy trắng, gây thiệt hại không nhỏ đến cấu trúc sinh thái dưới nước. Ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, đã khiến nhiều rạn san hô cổ thụ biến thành những vùng đáy xám xịt.
Trước thực trạng đó, Vườn Quốc gia Côn Đảo phối hợp cùng các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng đã nhanh chóng đưa các đề án cấp thiết nhằm khôi phục nguồn giống và phục hồi hệ sinh thái san hô.
Hàng loạt công tác được triển khai nhằm khảo sát kỹ lưỡng về độ sâu, độ đục, ánh sáng, nhiệt độ và các loài sinh vật gây hại… đã được tiến hành khẩn trương để tìm ra những "tọa độ vàng" cho việc nuôi cấy.
Để chữa lành vết thương dưới lòng đại dương, những con người nặng lòng với biển đang ngày đêm lặn sâu xuống lòng biển, tỉ mẩn gieo lại từng mầm sống mới.
Anh Nguyễn Quốc Cường, Phòng Bảo tồn hợp tác quốc tế, vườn Quốc gia Côn Đảo cho biết "Hiện tại, anh cùng các anh em bên Phòng Bảo tồn và đại diện cộng đồng tham gia lặn biển đang tiến hành phục hồi san hô tại 2 địa điểm: Bãi Ông Đụng và Đất Thắm. Chương trình đang thực hiện phục hồi trên hơn 200 giá thể san hô với tổng diện tích khoảng 400 m². Mỗi giá thể bao gồm khoảng 50 tập đoàn san hô, và giống san hô đang được tập trung phục hồi thuộc chi (cropora.)."
"Bản thân tôi tham gia vào công tác bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học, đặc biệt là bảo vệ rạn san hô, bởi tôi nghĩ mình cũng giống như một mắt xích trong chuỗi thức ăn chung. Chính vì vậy, tôi đang thực hiện vai trò của mình trong chuỗi thức ăn đó và hoàn thành trách nhiệm, công việc mà mình cần làm.", anh Nguyễn Quốc Cường, Phòng Bảo tồn hợp tác quốc tế, vườn Quốc gia Côn Đảo cho biết thêm.
Tại khu vực Bãi Ông Đụng và Bãi Thắm, những “vườn ươm” đặc biệt dưới đáy biển đã ra đời. Trên hàng trăm khung giá thể chắc chắn, hơn 10.000 tập đoàn san hô cành (Acropora) nhỏ bé được cố định cẩn thận.
Dưới sự chăm sóc miệt mài của những thợ lặn kiên trì, từng nhánh san hô gãy đổ hoặc thu gom từ nguồn giống khỏe mạnh đang bám rễ, đâm chồi. Mỗi mảnh san hô được nhân giống không chỉ là một phép thử của khoa học mà còn là niềm hy vọng về một hệ sinh thái trù phú sẽ trở lại.
Tín hiệu vui đã bắt đầu xuất hiện khi khảo sát tại vùng biển phía Tây Côn Đảo cho thấy tỷ lệ sống và tốc độ phục hồi của san hô trồng mới đạt những con số vô cùng khả quan, với tỷ lệ sống trên 90% ở nhiều điểm đạt mức gần như 100%.
Điều làm nên sự đặc biệt trong chiến dịch hồi sinh san hô ở Côn Đảo chính là sự góp sức thầm lặng nhưng vô cùng mạnh mẽ từ cộng đồng. Những doanh nhân, hướng dẫn viên du lịch... bám trụ hàng thập kỷ tại Côn Đảo ví mình như một phần trong chuỗi thức ăn tự nhiên của biển cả. Họ xem việc lặn biển, cấy ghép san hô, dọn dẹp rác thải dưới đáy biển không đơn thuần là trách nhiệm nghề nghiệp mà là tiếng gọi từ trái tim, họ khoác lên mình bộ đồ lặn, mang bình khí nén để trở thành những “người thợ làm vườn” dưới đáy đại dương.
Chị Huỳnh Thị Bích Vân, một trong những tình nguyện viên nữ của dự án tái tạo san hô chia sẻ "Được tham gia vào dự án này, bản thân tôi cảm thấy rất vui mừng và hào hứng. Tôi mong muốn đóng góp một phần công sức nhỏ bé của mình, trước hết là để phục vụ thiết thực cho hoạt động phát triển du lịch của địa phương trong tương lai. Xa hơn nữa, tôi hy vọng rằng thế hệ con cháu sau này vẫn có cơ hội được chiêm ngưỡng những rạn san hô tươi đẹp như vốn đã từng có tại Côn Đảo."
Giữa làn nước xanh thẳm, công việc cấy ghép hay dọn dẹp sao biển gai, bắt sinh vật gây hại cho san hô đòi hỏi sự tỉ mỉ và thể lực phi thường. Ngụp lặn hàng giờ đồng hồ dưới nước, đối mặt với áp suất và sự nguy hiểm, nhưng trên gương mặt họ luôn rạng rỡ một nụ cười. Với họ, biển Côn Đảo không chỉ là nơi nuôi sống bản thân mà đã trở thành máu thịt, thành ngôi nhà thứ hai cần được chở che.
Chị Đồng Anh, một hướng dẫn viên du lịch nhiều năm ở Đặc khu Côn Đảo nghiên cứu về san hô và cũng là một tình nguyện viên của vườn ươm san hô cho hay "Có thời gian, san hô của Côn Đảo đã bị tẩy trắng hoàn toàn. Sau đó, cá tôm cùng các loài sinh vật xung quanh cũng bắt đầu thưa thớt dần. Chính lúc đó, em mới hiểu được tầm quan trọng to lớn của rạn san hô. San hô ở Côn Đảo chủ yếu là san hô đá, mỗi năm tối đa chỉ phát triển dài thêm khoảng 1 cm. Để có được một rạn san hô lớn như ngày xưa phải mất từ 50 đến gần 100 năm. Khi tìm hiểu sâu hơn, em mới thấy được sự đa dạng sinh học của Côn Đảo, riêng san hô đã có gần 360 loài cần được bảo tồn. Vì vậy, dự án xây dựng vườn ươm chính là bước đi đầu tiên giúp chúng em hỗ trợ phục hồi hệ sinh thái và môi trường biển. Điều này thực sự rất có ý nghĩa."
Nhờ sự chung tay không mệt mỏi ấy, những rạn san hô Côn Đảo đang từng ngày khoác lại tấm áo rực rỡ sắc màu. Sự hồi sinh ấy chính là lời cam kết mạnh mẽ nhất của con người trước thiên nhiên.
Ông Nguyễn Văn Trà, Trưởng phòng bảo tồn hợp tác quốc tế, Vườn quốc gia Côn Đảo cho biết "Đó là một câu chuyện rất đáng mừng. Theo những tín hiệu ghi nhận qua đợt khảo sát từ năm 2024, tại một số địa điểm thuộc khu vực phía Tây Côn Đảo, san hô phát triển cực kỳ đẹp, độ phủ đạt gần như 100%. Hy vọng rằng trong khoảng từ 2 đến 5 năm nữa, Côn Đảo sẽ phục hồi lại được rặng san hô của địa phương."
"Về phương pháp thực hiện, những nơi mà san hô có khả năng tự thân phục hồi tự nhiên thì chúng ta nên để cho hệ sinh thái tự phục hồi. Còn đối với những khu vực không thể tự phục hồi, chúng ta phải can thiệp bằng giải pháp phục hồi nhân tạo, cấy ghép san hô vào các giá thể tự nhiên để tạo điều kiện cho san hô phát triển. Rõ ràng, sự đồng lòng kết hợp giữa các bạn trẻ, Vườn quốc gia Côn Đảo và người dân địa phương trong nỗ lực chung tay phục hồi rạn san hô Côn Đảo là một câu chuyện vô cùng đáng mừng. Đây chính là tín hiệu tích cực từ cả tự nhiên lẫn xã hội", Ông Nguyễn Văn Trà, Trưởng phòng bảo tồn hợp tác quốc tế, Vườn quốc gia Côn Đảo chia sẻ.
Bằng tình yêu, sự kiên nhẫn và kỹ năng huấn luyện nghiêm ngặt, sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư trong công tác bảo tồn san hô là minh chứng sống động cho thấy, khi con người biết trân trọng và hành động vì thiên nhiên, đại dương sẽ hồi sinh mạnh mẽ, để lại mai sau một di sản xanh vô giá cho các thế hệ mai sau.
TPHCM tổ chức đối thoại về đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp
