Định hình cơ chế khí hậu ở Đông Nam Á thông qua pháp luật quốc tế

Pháp luật quốc tế định hình cơ chế khí hậu Đông Nam Á. Hội thảo lớn chỉ rõ nghĩa vụ mới, quản lý carbon, bảo vệ biển và quyền con người trước thách thức nóng bỏng.

Ngày 30/10, Trường Đại học Luật TP.HCM phối hợp với Trung tâm Luật quốc tế thuộc Đại học Quốc gia Singapore tổ chức Hội thảo quốc tế ASEAN về biến đổi khí hậu lần thứ 5 (ACCC5 2026), với chủ đề “Định hình cơ chế khí hậu ở Đông Nam Á thông qua pháp luật quốc tế”.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh các quốc gia Đông Nam Á đang đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, đồng thời hướng đến Hội nghị COP31 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Sự kiện thu hút đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện các tổ chức trong nước, quốc tế. Ban tổ chức đã tiếp nhận gần 300 bản tóm tắt nghiên cứu, trong đó lựa chọn 36 báo cáo khoa học trình bày tại 7 phiên chuyên đề và một phiên toàn thể.

Toản cảnh hội thảo quốc tế ASEAN về biến đổi khí hậu lần thứ 5 ACCC5 2026 - Ảnh Bá Nam — Toản cảnh hội thảo quốc tế ASEAN về biến đổi khí hậu lần thứ 5 ACCC5 2026 - Ảnh: Bá Nam

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung phân tích các nghĩa vụ pháp lý mới của quốc gia trước biến đổi khí hậu, đặc biệt là tác động từ các ý kiến tư vấn của Tòa án Quốc tế về Luật Biển 2024 và Tòa án Công lý Quốc tế 2025, nhằm làm rõ trách nhiệm bảo vệ môi trường biển, ứng phó nước biển dâng, bảo đảm quyền con người và quyền lợi của thế hệ tương lai. Bên cạnh đó, các chuyên gia đã thảo luận về quản trị thị trường carbon và thương mại xanh trong ASEAN, đánh giá thực trạng tín chỉ carbon tại Việt Nam, Indonesia, Thái Lan, đồng thời đề xuất giải pháp tăng cường tính minh bạch, thúc đẩy hợp tác khu vực và thích ứng với Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU. Ngoài ra, hội thảo cũng đề cập đến công bằng khí hậu cho làng nghề truyền thống, cơ chế giải quyết tranh chấp, đầu tư bền vững, chuyển dịch năng lượng và quản trị chuỗi cung ứng tài nguyên chiến lược.

Các đại biểu và chuyên gia từ Việt Nam, Indonesia, Thái Lan tham gia Hội thảo ACCC5 2026 - Ảnh Bá Nam — Các đại biểu và chuyên gia từ Việt Nam, Indonesia, Thái Lan tham gia Hội thảo ACCC5 2026 - Ảnh: Bá Nam

Hội thảo ACCC5 2026 không chỉ tạo diễn đàn trao đổi học thuật giữa các chuyên gia trong và ngoài nước, mà còn khẳng định vai trò của Trường Đại học Luật TP.HCM trong việc kết nối tri thức pháp lý quốc tế với thực tiễn chính sách khu vực. Thông qua các nghiên cứu và đề xuất tại hội thảo, các đại biểu kỳ vọng ASEAN sẽ từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết quốc tế, đồng thời cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân trước các thách thức khí hậu ngày càng gia tăng.

Đại biểu đến từ Indonesia trao đổi kinh nghiệm về biến đổi khí hậu - Ảnh Bá Nam — Đại biểu đến từ Indonesia trao đổi kinh nghiệm về biến đổi khí hậu - Ảnh: Bá Nam

Tiến sĩ Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM nhấn mạnh, biến đổi khí hậu không chỉ là vấn đề môi trường mà còn tác động trực tiếp đến sinh kế, đời sống người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh và tương lai các thế hệ. Vì vậy, pháp luật cần đóng vai trò nền tảng để chuyển hóa các cam kết khí hậu thành những hành động cụ thể, có thể thực hiện và giám sát. Quá trình chuyển đổi xanh phải đồng thời bảo đảm quyền con người, công bằng xã hội và bảo vệ các nhóm cộng đồng dễ bị tổn thương.