Hang Cova de la Font Major ở thị trấn l'Espluga de Francolí, vùng Catalonia (Tây Ban Nha), là điểm tham quan quen thuộc của du khách. Thế nhưng, trên vách và trần hang lại ẩn giấu 280 hình khắc có niên đại ít nhất 19.000 năm, thuộc cuối kỷ Băng hà. Đáng chú ý, những tác phẩm này tồn tại ngay trước mắt du khách suốt nhiều thập kỷ mà không được chú ý.
Năm 2019, nhà khảo cổ Josep Maria Vergès (IPHES-CERCA) đang giám sát một cuộc khai quật gần đó thì nghe kể về nhóm du khách mặc đồ lặn đi qua một hang nhỏ thuộc tuyến tham quan phiêu lưu. Khi kiểm tra khu vực này, ông bất ngờ phát hiện cả một phòng nghệ thuật thời Đồ đá cũ. Theo trang tin của Đại học URV, các hình khắc được ghi nhận vào ngày 30/10/2019.
Ông và đồng nghiệp Míriam Salas-Altès đã kê được 55 hình động vật, chủ yếu là ngựa, nai và bò rừng, bên cạnh 40 đường khắc song song cùng nhiều họa tiết hình học. Đặc biệt, trong số đó có hình một con gấu, mô típ hiếm gặp trong nghệ thuật thời kỳ này. Nhóm nghiên cứu cũng phân tích thành phần hóa học của các nét khắc nhằm loại trừ khả năng chúng được tạo ra trong thời hiện đại.
Điều đáng ngạc nhiên là lối vào chính của hang đã mở cửa đón khách từ năm 1957. "Hơn sáu thập kỷ qua, hàng nghìn du khách đã đi ngay trước những bề mặt được khắc", ông Vergès cho biết.
Theo nhóm nghiên cứu, các nét khắc rất khó nhận diện khi ánh đèn đội đầu chiếu trực tiếp lên bề mặt đá, trong khi những dòng chữ ghi tên và ngày tháng do con người hiện đại để lại lại dễ nhìn thấy hơn. Một hướng dẫn viên từng vào hang hàng trăm lần cũng chưa từng chú ý đến hình con ngựa. Nhóm nghiên cứu cho rằng hiện tượng này liên quan đến cách bộ não chọn lọc và xử lý thông tin thị giác.
Bà Salas-Altès nhấn mạnh sự phong phú của các tác phẩm nghệ thuật vừa được phát hiện tại Cova de la Font Major. Theo tạp chí Antiquity, địa điểm này sở hữu cụm nghệ thuật hang động thời Đồ đá cũ lớn thứ ba ở khu vực ven Địa Trung Hải của bán đảo Iberia. Do bề mặt đá quá mong manh, phòng nghệ thuật hiện không mở cửa cho công chúng tham quan.



























