Tin tứcTrước khi tiền giấy và tiền xu trở thành chuẩn mực toàn cầu, nhiều nền văn minh trên thế giới từng sử dụng những vật dụng vô cùng độc đáo để trao đổi hàng hóa. Từ phiến đá khổng lồ nặng hàng tấn cho đến những hạt ca cao nhỏ bé, lịch sử tiền tệ nhân loại ẩn chứa không ít điều bất ngờ.
Phiến đá khổng lồ (đảo Yap)
Tại đảo Yap thuộc Thái Bình Dương, người dân từng dùng những phiến đá tròn khổng lồ gọi là "rai" làm tiền tệ. Có phiến chỉ rộng vài centimet, nhưng cũng có phiến rộng tới vài mét và nặng hàng nghìn pound. Điều đặc biệt là những phiến đá này không nhất thiết phải di chuyển mỗi khi đổi chủ - cộng đồng chỉ cần công nhận rằng quyền sở hữu đã thay đổi là đủ.
Vỏ sò
Trong suốt nhiều thế kỷ, vỏ sò cowrie được dùng làm tiền tệ tại nhiều khu vực ở châu Phi, châu Á và Thái Bình Dương. Nhờ kích thước nhỏ gọn, độ bền cao và hình dáng dễ nhận biết, loại vỏ sò này từng được nhập khẩu với số lượng lớn từ những vùng xa xôi chỉ để phục vụ mục đích giao dịch.
Muối
Muối cũng từng đóng vai trò là phương tiện trao đổi quan trọng ở nhiều nơi, do tính thiết yếu trong bảo quản thực phẩm và khó sản xuất tại một số khu vực. Có truyền thuyết cho rằng, binh lính La Mã từng được trả lương bằng muối - nguồn gốc của từ "salary" (tiền lương) trong tiếng Anh. Dù trên thực tế, họ chủ yếu được trả bằng tiền thông thường, còn muối chỉ là một phần nhu yếu phẩm được cấp phát.
Trà nén
Ở một số vùng thuộc Trung Á và Đông Á, những khối trà nén từng được sử dụng như một loại tiền tệ. Nhờ khả năng chia nhỏ, dễ vận chuyển và có thể dùng để pha uống khi cần, mặt hàng này không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt mà còn mang giá trị trao đổi. Tại những khu vực khan hiếm tiền xu, các khối trà có quy cách thống nhất vì thế trở thành phương tiện thanh toán, đồng thời vẫn giữ giá trị như một loại hàng hóa.
Hạt ca cao
Ở khu vực Trung Mỹ thời cổ, hạt ca cao có giá trị đến mức được người Aztec dùng trong các giao dịch hằng ngày, với giá cả hàng hóa đôi khi được tính bằng số lượng hạt ca cao. Không giống vàng hay đá quý, ca cao còn có một lợi thế đặc biệt: có thể ăn được khi cần.
Phô mai
Ở một số vùng thuộc châu Âu thời trung cổ, thực phẩm có thể được dùng để thanh toán khi tiền tệ thông thường khan hiếm. Phô mai, ngũ cốc, gia súc và các sản phẩm nông nghiệp khác được sử dụng để trả nợ hoặc trao đổi. Điều này không hề kỳ lạ như người ta vẫn nghĩ. Trong nền kinh tế mà nhiều người tự sản xuất lương thực, những mặt hàng có giá trị sử dụng và khả năng bảo quản lâu dài còn có thể trở thành của cải tích trữ.
Thuốc lá
Tại vùng thuộc địa Virginia (Mỹ) và một số nơi khác thời kỳ đầu lập quốc, thuốc lá từng quan trọng đến mức được dùng làm phương tiện thanh toán. Chính quyền và thương nhân thời đó chấp nhận thuốc lá để trả nợ hoặc giao dịch, với giá trị bắt nguồn từ nhu cầu tiêu thụ cao và vai trò trung tâm của loại cây này trong nền kinh tế thuộc địa.
Tiền hình dao (Trung Quốc cổ đại)
Trước khi hệ thống tiền xu tròn có lỗ ở giữa trở nên phổ biến, người Trung Quốc cổ đại từng sử dụng một loại tiền đồng có hình dạng giống con dao, gọi là "tiền dao". Hình dáng khác lạ này được cho là bắt nguồn từ các công cụ lao động thời xưa, dần dần phát triển thành một dạng tiền tệ tiêu chuẩn.
