Tin tứcĐây không chỉ là một cách diễn đạt về mục tiêu phát triển, mà còn là một gợi mở quan trọng về cách đánh giá hiệu quả của lãnh đạo và quản lý: cuối cùng, những quyết sách được đưa ra phải tạo ra thay đổi thực chất trong cuộc sống.
Thử nhìn vào một tình huống rất quen thuộc.
Một doanh nghiệp muốn mở rộng sản xuất, cần hoàn tất thủ tục về đất đai, xây dựng, môi trường hoặc phòng cháy chữa cháy. Các quy định có thể đã được ban hành, quy trình có thể đã được công bố. Nhưng nếu hồ sơ phải đi qua nhiều đầu mối, cơ quan này chờ ý kiến cơ quan kia, không ai xác định được thời hạn giải quyết cuối cùng, thì doanh nghiệp vẫn chưa thể bắt tay vào đầu tư.
Trên giấy tờ, công việc có thể đang được xử lý. Trong thực tế, cơ hội kinh doanh có thể đã trôi qua.
Tương tự, khi người dân phản ánh một vấn đề về hạ tầng, ngập nước, vệ sinh môi trường hoặc chất lượng dịch vụ công, điều họ cần không chỉ là một văn bản tiếp nhận kiến nghị. Người dân cần biết ai chịu trách nhiệm, bao giờ vấn đề được giải quyết và kết quả cuối cùng ra sao.
Vì vậy, cần phân biệt rõ ba việc: ban hành quyết định, tổ chức thực hiện và tạo ra kết quả. Ba việc này liên quan với nhau nhưng không đồng nghĩa với nhau.
Một quyết định đúng mà không được triển khai đến nơi đến chốn thì vẫn chưa hoàn thành sứ mệnh. Một kế hoạch có đủ chỉ tiêu nhưng không xác định người chịu trách nhiệm, nguồn lực và thời hạn cụ thể thì rất dễ trở thành lời hứa.
Trong phát biểu bế mạc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng yêu cầu, các chủ trương phải được cụ thể hóa, thể chế hóa kịp thời; nhiệm vụ, trách nhiệm và điều kiện thực hiện phải rõ ràng. Việc đã rõ thì phải triển khai, không để công việc kéo dài chỉ vì chậm quyết định hoặc né tránh trách nhiệm.
Thông điệp này đặt ra yêu cầu rất rõ ràng và cần được chuyển thành một phương pháp quản trị cụ thể. Mỗi nhiệm vụ quan trọng phải trả lời được năm câu hỏi: Làm việc gì? Ai chịu trách nhiệm chính? Có đủ nguồn lực không? Bao giờ hoàn thành? Đo lường kết quả bằng tiêu chí nào? Và sau khi hoàn thành, cần tiếp tục đặt câu hỏi: người dân được lợi gì, doanh nghiệp tiết kiệm được bao nhiêu thời gian, ngân sách được sử dụng hiệu quả đến đâu, vấn đề có tái diễn hay không?
Cũng cần vượt qua nếp nghĩ cũ trong đánh giá con người. Không nên chỉ đánh giá cán bộ bằng số lượng văn bản đã ký, số cuộc họp đã tổ chức hay tỷ lệ báo cáo hoàn thành đúng hạn. Những chỉ số đó có thể cần thiết, nhưng chưa đủ để phản ánh năng lực giải quyết vấn đề.
Cũng cần công bằng trong đánh giá: một kết quả phụ thuộc vào nguồn lực, thẩm quyền và mức độ khó khăn của nhiệm vụ. Không thể đánh đồng người dám nhận việc khó, tạo ra chuyển biến thực chất với người chỉ chọn việc dễ để báo cáo thành tích.
Rõ ràng, một quyết sách có thể bắt đầu bằng một văn bản, nhưng giá trị của nó phải được chứng minh bằng kết quả. Và câu hỏi mà mỗi cơ quan, mỗi người có trách nhiệm nên tự đặt ra sau một quyết định quan trọng là: Công việc đã thực sự thay đổi, hay chúng ta chỉ vừa hoàn thành thêm một thủ tục?
