Báo cáo tại hội thảo “Kiểm soát tình trạng trẻ em béo phì tại TPHCM”, do Sở Y tế phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM, Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam tổ chức vào chiều 14/8, cho biết theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam có khoảng 19,5% dân số (tương đương 20 triệu người) đang sống chung với thừa cân – béo phì. Kết quả điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia giai đoạn 2019 - 2020 cũng chỉ rõ, tỷ lệ thừa cân và béo phì của trẻ em trong độ tuổi đi học từ 5-19 tuổi đã tăng từ 8,5% năm 2010 lên 19% năm 2020, trong đó tỷ lệ béo phì ở khu vực thành thị ở mức gần 27%, cao hơn đáng kể so với 18,3% tại khu vực nông thôn và 6,9% ở miền núi.
PGS.TS.BS Huỳnh Thị Vũ Quỳnh, Trưởng Khoa Thận và Nội tiết, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết, Việt Nam là một trong 10 nước có tốc độ mắc thừa cân béo phì từ 5 - 19 tuổi tăng cao nhất thế giới. Nguyên nhân được chỉ ra bao gồm: môi trường thực phẩm thúc đẩy việc bán thực phẩm và đồ uống không lành mạnh; môi trường kinh tế làm nhiều gia đình tại Việt Nam phụ thuộc vào thực phẩm và đồ ăn vặt không lành mạnh; môi trường vật chất hạn chế khả năng tiếp cận với vận động thể chất. Thừa cân và béo phì trẻ em làm tăng nguy cơ tử vong tim mạch khi lớn cũng như hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, gan nhiễm mỡ và viêm gan nhiễm mỡ cao hơn trong tương lai.
Vì vậy, BS Huỳnh Thị Vũ Quỳnh đề xuất: “Cần có sự phối hợp liên ngành như y tế, giáo dục, chính sách từ cấp quốc gia. Chuyển trọng tâm từ khuyên cá nhân ít ăn hơn sang thiết kế lại lựa chọn lành mạnh hơn, như làm sao để trẻ khó tiếp cận thức ăn nhanh, nước uống có gas, có môi trường cho trẻ vận động lành mạnh hơn, thì dần dần tỉ lệ thừa cân, béo phì sẽ giảm xuống.”
Theo báo cáo trong năm học 2025 - 2026 của Trung tâm kiểm soát bệnh tật TPHCM, tỉ lệ học sinh tiểu học tại TPHCM thừa cân - béo phì lần lượt là 20,4% và 18,3%; THCS là 21,5% và 12,1%; THPT là 17,4% và 8%. Điều này cho thấy cần phải gấp rút triển khai các biện pháp can thiệp về dinh dưỡng và vận động trong phòng chống thừa cân - béo phì trong trẻ em và trẻ vị thành niên. Trong đó, xây dựng mô hình can thiệp tại trường học và cộng đồng được nhấn mạnh.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Thùy Dương, Phó Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật TPHCM, cho rằng: “Việc triển khai các thực đơn cân bằng dinh dưỡng tại trường học sẽ tạo điều kiện để học sinh tiếp cận những loại thực phẩm an toàn mỗi ngày và hình thành thói quen ăn uống tích cực từ sớm. Bên cạnh đó, ở trường học, chúng ta tiến hành sàng lọc, cải thiện bữa ăn học đường, quản lý căng tin, tăng cường hoạt động thể lực thì ở cộng đồng cũng phải nối tiếp những hoạt động đó. Trọng tâm là sự gắn kết chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - y tế.”
Nhằm góp phần phòng ngừa tình trạng thừa cân, béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên tại TPHCM, Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo TPHCM và Novo Nordisk Việt Nam đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác chương trình Cities for Better Health (Thành phố vì sức khỏe thế hệ tương lai).
Trong giai đoạn 2026 – 2029, Chương trình sẽ được triển khai thực hiện tại TPHCM với các mục tiêu chính: Tăng cường phòng, chống bệnh tật và nâng cao sức khỏe; nâng cao hiểu biết về sức khỏe trong môi trường học đường và cộng đồng liên quan; hỗ trợ vai trò của trường học và cơ sở y tế trong phòng ngừa và can thiệp sớm; tận dụng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo như các yếu tố thúc đẩy phòng ngừa. Với việc ký kết ghi nhớ hợp tác, TPHCM là địa phương đầu tiên của Việt Nam và là thành phố thứ 57 trên thế giới tham gia mạng lưới “Thành phố vì sức khỏe thế hệ tương lai”.



