Bức tranh kinh tế - xã hội TPHCM 8 tháng năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều điểm sáng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt hơn 1,3 triệu tỷ đồng, tăng 13,7%. Doanh thu du lịch tăng gần 49%. Khách quốc tế đạt 7,77 triệu lượt, tăng 38,5%. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,8%. Thu hút đầu tư nước ngoài đạt hơn 10,06 tỷ đô la Mỹ, tăng 167,3% so với cùng kỳ. Thu ngân sách đạt gần 625.000 tỷ đồng. Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng để TPHCM hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên trong năm nay. Nhưng chặng đường còn lại đang đặt ra áp lực rất lớn. Trong đó, việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để khơi thông nguồn lực, tạo sức lan tỏa cho nền kinh tế.
Trong 8 tháng đầu năm 2026 TPHCM đã phân bổ hơn 147.599 tỷ đồng vốn đầu tư công năm 2026, đạt 100% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đến cuối tháng 8, TPHCM đã giải ngân khoảng 85.141 tỷ đồng, đạt 57,7% kế hoạch. Tỷ lệ này cao hơn mức bình quân 49,8% của cả nước. Đây là kết quả đáng ghi nhận, nhất là trong bối cảnh khối lượng vốn đầu tư công của TPHCM rất lớn. Tuy nhiên, theo ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TPHCM phía trước vẫn là một khoảng cách lớn để đạt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch cả năm:
“Mục tiêu cần phải thực hiện ít nhất 70% trong quý 3 (khoảng 103.320 tỷ đồng), riêng tháng 9 phải đạt 18.410 tỷ đồng. Đây là con số rất lớn. Đề nghị các ban quản lý dự án, các đơn vị chủ đầu tư, các phường, xã tập trung trong tháng 9 và cao điểm ba tháng cuối năm, áp dụng cơ chế thẻ vàng, thẻ đỏ gắn với KPI đối với các đơn vị chậm tiến độ giải ngân”
Đầu tư công không chỉ được tính bằng số vốn đã bố trí. Giá trị cuối cùng phải được đo bằng những công trình hoàn thành, những tuyến đường được mở rộng, những dự án nhà ở được triển khai, những khu vực đô thị được chỉnh trang và quan trọng hơn là khả năng tạo thêm việc làm, kích thích sản xuất, kinh doanh. Đây chính là yêu cầu được Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được đặt ra cho các sở ngành địa phuơng tại phiên họp kinh tế xã hội 8 tháng năm 2026. Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh, hiệu quả đầu tư phải được đo bằng lượng vốn thực tế đưa vào nền kinh tế, tạo ra công trình, việc làm và năng lực phát triển mới cho thành phố:
“Dự án nào chưa hoàn thành hồ sơ đầu tư thì phải hoàn thành; cái nào chưa khởi công thì phải khởi công; còn cái nào đã khởi công rồi thì chỉ đạo giải ngân cho tốt... Những đơn vị không đạt tỷ lệ giải ngân 70% trong quý III sẽ không được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.”
Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, bài toán đầu tiên phải tháo gỡ là các điểm nghẽn trong quá trình chuẩn bị và triển khai dự án. Trong đó, giải phóng mặt bằng được xem là một trong những khâu quyết định tiến độ. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, đến nay 146 dự án có vốn bồi thường hơn 38.000 tỷ đồng đã giải ngân trên 32.000 tỷ đồng, đạt 84%; dự kiến cuối quý 4 đạt 98,6%. Tại phiên họp kinh tế xã hội 8 tháng đầu năm, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh cho biết, vốn dành cho công tác giải phóng mặt bằng năm nay gần 80.000 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa tổng vốn đầu tư của thành phố. Đây là lý do công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng tiếp tục phải được tập trung cao độ. Tuy nhiên, không phải dự án nào cũng có khả năng hấp thụ vốn như nhau. Vì vậy, một yêu cầu quan trọng được đặt ra là phải rà soát từng dự án, từng nguồn vốn; dự án nào đủ thủ tục, có mặt bằng, có khả năng triển khai thì ưu tiên nguồn lực. Ngược lại, vốn ở những dự án không còn khả năng giải ngân phải được điều hòa sang những dự án có tiến độ tốt hơn:
“Đối với các phường, xã, do yếu tố khách quan không hấp thụ được nguồn vốn thì điều hòa cho các phường, xã khác. Xem xét các dự án đủ điều kiện chuyển qua danh mục khởi công mới thì cũng đề xuất trong đợt này luôn, bố trí điều hòa vốn qua danh mục khởi công mới. Đợt này sẽ làm luôn điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn.”
Áp lực giải ngân đầu tư công càng lớn khi TPHCM đồng thời phải thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên. Theo Trưởng Thống kê TPHCM Nguyễn Khắc Hoàng, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, thành phố cần đạt mức tăng trưởng 11,7% trong sáu tháng cuối năm; riêng quý III cần tăng 11,07% và quý 4 tăng 12,3%. Điều đó có nghĩa là đầu tư công phải thực sự trở thành “vốn mồi”, kích hoạt các nguồn lực xã hội và tạo thêm động lực cho tăng trưởng. Cùng với đó là yêu cầu đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng. Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, bài toán giải ngân đầu tư công đang gắn với một loạt nhiệm vụ phát triển của TPHCM. Từ hạ tầng giao thông, nhà ở xã hội, chỉnh trang nhà ở ven kênh rạch đến hoàn thiện quy hoạch và triển khai Luật Phát triển đô thị. Do đó, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu, người đứng đầu sở ngành, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, bám sát từng công trình, từng vướng mắc; đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính và lấy sản phẩm cụ thể làm thước đo kết quả công việc:
“Qua khảo sát có 61% doanh nghiệp đánh giá là cần phải cải cách thủ tục, có nghĩa rằng cái thủ tục hành chính làm cho số lượng doanh nghiệp rời khỏi thị trường là một nguyên nhân khá lớn. Vừa rồi thành phố đã thực hiện cải cách hành chính khá là tốt, tuy nhiên chưa đạt yêu cầu. Sắp tới phải tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cải cách thủ tục hành chính. Giao cho Giám đốc các sở, ngành rà soát lại thủ tục của mình một lần nữa, tiếp tục cắt giảm. Trước đây cắt giảm 30%, sau đó cắt giảm 50%, bây giờ tiếp tục cắt giảm.”
TPHCM đang đứng trước chặng nước rút với hai mục tiêu lớn trong năm 2026: tăng trưởng hai con số và giải ngân 100% vốn đầu tư công. Muốn biến nguồn lực thành động lực, điều quan trọng nhất lúc này là hành động nhanh hơn, trách nhiệm rõ hơn và hiệu quả phải được nhìn thấy bằng những công trình cụ thể. Khi từng đồng vốn được đưa vào đúng dự án, đúng thời điểm và tạo ra giá trị thực, đầu tư công sẽ không chỉ hoàn thành một chỉ tiêu của năm 2026, mà còn góp phần tạo nền tảng cho một TPHCM có thêm hạ tầng, thêm không gian phát triển và thêm động lực mạnh mẽ bước vào năm 2027 với những mục tiêu cao hơn.

