Tin tứcUBND TPHCM vừa tổ chức lễ phát động “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026, diễn ra từ ngày 15/4 - 15/5, với chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.
Việc lựa chọn chủ đề này xuất phát từ thực tế nhiều vụ ngộ độc thời gian qua liên quan bếp ăn tập thể, cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Nguyên nhân chủ yếu do nguyên liệu không rõ nguồn gốc, chế biến và bảo quản không đúng quy định. Phóng viên Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM đã phỏng vấn bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM.
* Thưa bà, “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm nay có những điểm gì đáng chú ý?
Bà Phạm Khánh Phong Lan: Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm nay năm 2026 sẽ tập trung vào chủ đề bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng, chống ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Trong thời gian qua, thành phố nói riêng và cả nước nói chung cũng đã xảy ra những vụ việc, đầu tiên là nghi ngờ do ngộ độc thực phẩm và sau đó khi xác minh, điều tra xong thì kết luận là ngộ độc thực phẩm. Cho nên những thách thức, những tồn tại này nó vẫn còn. Chúng ta sẽ tập trung vào những công việc đấy nhưng không có nghĩa là những chuyện khác như xây thực phẩm sạch, chống thực phẩm bẩn là chúng ta bỏ dở, mà chúng ta cũng vẫn phải tiến hành đồng bộ và song song.
Chúng tôi sẽ tập trung vào ba mảng công việc lớn. Thứ nhất là nâng cao nhận thức, tuyên truyền đến cho người dân và đến người kinh doanh để làm sao ý thức được công việc của mình cũng như ý thức được việc tham gia tiêu thụ bảo đảm an toàn thực phẩm.
Thứ hai, chúng tôi sẽ tăng cường công tác giám sát, kiểm tra để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm và cũng như sẽ công khai những hành vi vi phạm bị xử lý để cho người dân và cộng đồng đánh giá, lựa chọn sản phẩm.
Thứ ba, chúng tôi sẽ tích cực chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm. Tháng tư này là mùa nắng nóng nên cũng là một trong những yếu tố làm ảnh hưởng đến an toàn về thực phẩm. Phải tập trung vào phòng, phòng là quan trọng nhất. Còn sau đó khi đã xảy ra rồi thì có quy trình, chúng ta cứ xử lý thôi, mục tiêu công việc của chúng ta không phải là chờ tới lúc ngộ độc thực phẩm xảy ra rồi đi xử lý, tìm rồi xử phạt người này người kia. Mục tiêu là phải làm sao để đừng xảy ra ngộ độc thực phẩm.
* Đối với thức ăn đường phố, việc tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm sẽ được thực hiện như thế nào, thưa bà?
Bà Phạm Khánh Phong Lan: Đối với thức ăn đường phố, chúng tôi đánh giá càng nhỏ thì càng khó quản lý. Thực sự mà nói, ai bảo là xử phạt chưa được đầy đủ, chưa có tính răn đe, tôi nghĩ là có. Vì một gánh hàng rong đường phố cả ngày thu nhập có bao nhiêu, và nếu như người ta bán không hết thì buổi tối vợ chồng, con cái người ta ăn cái đó. Nhưng nếu chỉ cần một hành vi là không đeo bao tay, dùng tay vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền thì sẽ bị xử phạt. Xử phạt ba triệu đồng là lớn lắm.
Đối với thức ăn đường phố là phường, xã quản lý, thế nhưng Sở An toàn thực phẩm cũng tham gia và tôi ghi nhận đa số các trường hợp thì đều là nhắc nhở. Tuy nhiên, nhìn chung trên địa bàn thành phố, phải nói có nhiều tiến bộ, cũng rất nhiều những người bán hàng rong, những người bán thức ăn đường phố có ý thức để làm sao cho quầy hàng của mình sạch sẽ hơn. Chúng tôi cũng có những đợt trang bị găng tay, trang bị khẩu trang, kẹp gắp thức ăn cho người bán hàng rong. Quan điểm của chúng tôi không phải cái gì quản không được thì cấm. Chúng tôi sẽ cố gắng để cùng với phường, xã làm sao cho môi trường ngày một tốt hơn, nhưng cũng rất cần sự ủng hộ của cộng đồng, cộng đồng có thể ủng hộ một cách đơn giản nhất thôi đó là cái gì dơ quá thì đừng vô ăn, người ta bán ế thì người ta sẽ phải tìm cách để làm sao lấy lại lòng tin, làm cho nó đàng hoàng thì chúng ta sẽ giải quyết được. Còn bản thân thức ăn đường phố cũng là một đặc trưng văn hóa của thành phố chúng ta và cũng rất ngon.
* Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, tập huấn sẽ được Sở An toàn thực phẩm tiến hành ra sao?
Bà Phạm Khánh Phong Lan: Chúng tôi huy động tất cả các kênh để tăng cường tập huấn và tuyên truyền. Ngoài việc tổ chức các lớp tập huấn, đa số các lớp tập huấn được tổ chức tại Sở hoặc là tại các cơ sở sản xuất kinh doanh. Còn với nhân dân thì chúng tôi cũng có những chương trình tập huấn, có những chương trình phát trực tiếp ở trên website của Sở An toàn thực phẩm và tôi thấy báo nào hầu như cũng có những chuyên đề để hướng dẫn cho người dân về cách lựa chọn, bảo quản, xử lý và sử dụng thực phẩm sao cho an toàn nhất. Tất cả chúng ta cũng đang hết sức nỗ lực.
Nhưng theo tôi vấn đề tận gốc nhất là thành phố phải bảo đảm an toàn thực phẩm từ nguyên liệu ban đầu, đặc biệt là đối với nông sản, thực phẩm tươi sống là nguyên liệu của bữa ăn hằng ngày. Thực ra những người bán hàng rong cũng phải đi mua từ các chợ để về người ta chế biến, tuy là bán hàng thức ăn đường phố không cần phải cấp giấy đủ điều kiện an toàn thực phẩm nhưng trong suốt quá trình hoạt động thì vẫn phải tuân thủ và nếu như các lực lượng kiểm tra đến, chúng tôi cũng vẫn lấy mẫu kiểm nghiệm, đương nhiên là trong quan sát của đoàn kiểm tra thì sẽ thấy là họ có bảo đảm những vấn đề về vệ sinh hay không. Có rất nhiều vấn đề ở đây, và chúng tôi cũng đã, đang và sẽ tiếp tục tập trung, đặc biệt là trong tháng hành động này
* Đối với bữa ăn học đường, vừa qua có nhiều vụ việc ngộ độc xảy ra, bà nhìn nhận tình trạng này như thế nào?
Bà Phạm Khánh Phong Lan: Theo tôi, đương nhiên trong quá trình làm việc không phải cứ cam kết là người ta làm đâu, nhưng nó tùy thuộc vào ý thức của từng doanh nghiệp. Sai sót vẫn có thể xảy ra và vẫn có những người chưa có tuân thủ, nhưng không nên lấy đó là mẫu chung cho tất cả mọi người. Chúng ta vẫn có những cơ sở cung cấp thức ăn rất tốt và thể hiện là họ cũng cung cấp cho rất nhiều trường học bảo đảm an toàn thực phẩm trong suốt thời gian vừa qua. Còn chuyện điều tra, khi ngộ độc xảy ra thì rõ ràng có một khâu nào đó sơ hở. Thực sự mà nói chúng ta có thể là cẩn thận từ A tới Z nhưng giữa chừng ở một khâu nào đó chỉ cần “gãy” một khâu thôi là hậu quả cũng hết sức khó lường. Thế nên mỗi lần như vậy thì chúng ta phải cố gắng rút kinh nghiệm để làm cho tốt hơn.
* Xin cám ơn bà.
