6 từ ngữ quen thuộc bắt nguồn từ tên người thật, ít ai ngờ tới

Từ chiếc bánh sandwich, áo cardigan cho tới chất nicotine, không ít từ ngữ quen thuộc trong đời sống lại bắt nguồn từ tên của những nhân vật có thật trong lịch sử.

Có rất nhiều từ ngữ chúng ta dùng hàng ngày thực chất mang tên của một người có thật, dù người đó chưa chắc đã phát minh, khám phá hay thậm chí yêu thích thứ được đặt theo tên mình. Dưới đây là 6 trường hợp tiêu biểu.

Silhouette - Étienne de Silhouette

Từ "silhouette" (hình bóng đen) vốn bắt nguồn từ tên một bộ trưởng tài chính Pháp. Étienne de Silhouette từng phục vụ dưới triều vua Louis XV vào năm 1759 và nổi tiếng vì các chính sách tài chính khắc khổ, bị gắn liền với hình ảnh keo kiệt, cắt giảm chi tiêu. Cùng thời điểm đó, những bức chân dung cắt từ giấy đen giá rẻ trở nên thịnh hành và vì rẻ hơn hẳn tranh vẽ, chúng bị liên tưởng đến sự "bủn xỉn" của Silhouette. Tên ông từ đó gắn liền với loại hình nghệ thuật này.

voh-6-tu-ngu-quen-thuoc-1
Hình bóng đen - Ảnh: Unsplash/Sina Sadeqi

Cardigan - James Brudenell, Bá tước xứ Cardigan

Chiếc áo len cardigan mang tên James Brudenell, Bá tước thứ 7 xứ Cardigan - một sĩ quan quân đội Anh nổi tiếng vì chỉ huy cuộc tấn công thảm khốc của Lữ đoàn Nhẹ trong Chiến tranh Crimea. Theo truyền thuyết, loại áo len và áo khoác dệt kim mà ông thường mặc dần được gọi theo tên ông. Món trang phục này đã "sống sót" qua danh tiếng quân sự của chủ nhân để trở thành một trong những item quần áo phổ biến nhất hiện nay.

Sandwich - John Montagu, Bá tước xứ Sandwich

Bánh sandwich được cho là mang tên John Montagu, Bá tước thứ 4 xứ Sandwich. Giai thoại nổi tiếng kể rằng, ông muốn có món ăn có thể dùng mà không cần rời bàn đánh bạc, nên thịt được kẹp giữa hai lát bánh mì. Tuy nhiên, các ghi chép đương thời cho thấy có thể ông đang mải làm việc chứ không phải đánh bạc. Dù chưa thể xác định câu chuyện nào đúng, nhưng tước hiệu của ông cũng đã gắn liền với một trong những món ăn cơ bản nhất thế giới.

voh-6-tu-ngu-quen-thuoc-2
Bánh sandwich - Ảnh: Red Apron

Boycott - Charles Boycott

Charles Boycott không nổi tiếng vì phát minh ra điều gì, mà vì chính ông trở thành nạn nhân của một hình thức "tẩy chay" mới. Năm 1880, khi làm quản lý điền trang tại hạt Mayo (Ireland) cho một địa chủ vắng mặt, trong một tranh chấp về tiền thuê đất, người dân và các cơ sở kinh doanh địa phương đồng loạt từ chối làm việc, phục vụ hay giao dịch với ông. Báo chí khi đó cần một từ để mô tả hình thức cô lập tập thể chưa từng có này và từ "boycott" (tẩy chay) ra đời.

Nicotine - Jean Nicot

Nghe như tên một hợp chất hóa học được tìm ra trong phòng thí nghiệm, nhưng "nicotine" thực chất bắt nguồn từ tên Jean Nicot, một nhà ngoại giao Pháp thế kỷ XVI. Nicot biết đến cây thuốc lá khi công tác tại Bồ Đào Nha và gửi nó về Pháp, nơi loại cây này nhanh chóng trở nên thịnh hành. Tên ông sau đó được đặt cho hoạt chất gây nghiện chính có trong cây thuốc lá.

voh-6-tu-ngu-quen-thuoc-3
Chất nicotine trong thuốc lá - Ảnh: TNO

Guillotine - Joseph-Ignace Guillotin

Máy chém guillotine mang tên Joseph-Ignace Guillotin, một bác sĩ kiêm chính trị gia người Pháp. Trớ trêu thay, chính ông không phát minh ra cỗ máy này và cũng chưa từng trực tiếp hành quyết ai. Ông chỉ đề xuất rằng án tử hình nên được thực hiện bằng một thiết bị cơ khí giết nhanh và không phân biệt địa vị xã hội. Về sau, cỗ máy này gắn liền với cuộc Cách mạng Pháp đến mức tên ông trở thành từ đồng nghĩa với nó.