Tin tứcThông điệp này đặt trách nhiệm cá nhân vào trung tâm của việc tổ chức thực hiện. Một nhiệm vụ không thể chỉ được giao bằng lời nói, theo dõi bằng báo cáo và kết thúc bằng một cuộc họp rút kinh nghiệm. Nó phải có người chịu trách nhiệm, có hành động cụ thể và có kết quả được kiểm chứng.
Hãy nhìn vào một tình huống thường gặp trong hoạt động quản lý: một vấn đề liên quan đến nhiều đơn vị. Đơn vị thứ nhất nói đang chờ ý kiến đơn vị thứ hai. Đơn vị thứ hai cho rằng phải đợi hướng dẫn từ cấp trên. Cấp trên yêu cầu địa phương chủ động. Sau nhiều vòng trao đổi, ai cũng có lý do để giải thích, nhưng vấn đề ban đầu vẫn chưa được giải quyết. Đây là lúc cần phân biệt giữa tham gia xử lý công việc và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả.
Một công việc có thể có nhiều đơn vị phối hợp, nhưng phải xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm chính. Đầu mối đó không nhất thiết phải tự làm tất cả. Trách nhiệm của họ là tổ chức phối hợp, phát hiện điểm nghẽn, báo cáo đúng cấp có thẩm quyền và theo sát công việc cho đến khi có kết quả.
Điều này cũng không có nghĩa là người đứng đầu phải chịu trách nhiệm thay cho mọi sai sót của cấp dưới, bất kể nguyên nhân. Trách nhiệm cần gắn với thẩm quyền, thông tin, nguồn lực và khả năng tác động của từng người. Nhưng đã được giao quyền và điều kiện thực hiện thì không thể dùng sự phối hợp phức tạp làm lý do để né tránh quyết định thuộc thẩm quyền của mình.
Trong phát biểu bế mạc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mỗi đồng chí Trung ương trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo lĩnh vực, địa bàn được phân công; lựa chọn đúng việc trọng tâm và giải quyết đến cùng vấn đề thuộc trách nhiệm. Đồng thời, yêu cầu không để những việc đã xác định phải thực hiện tiếp tục kéo dài vì chậm quyết định hoặc né tránh trách nhiệm.
Rõ ràng, muốn biến tinh thần này thành thực tế, thì cần phải thay đổi cách giao nhiệm vụ và theo dõi công việc.
Khi giao nhiệm vụ phải xác định rõ đầu ra cần đạt, không chỉ mô tả hoạt động phải làm. Phải thống nhất thời hạn và điều kiện thực hiện. Nếu thiếu nguồn lực hoặc vượt thẩm quyền, người nhận nhiệm vụ cần báo cáo sớm, không chờ đến sát hạn mới đưa ra lý do. Và rất cần theo dõi tiến độ dựa trên bằng chứng thực tế, không chỉ dựa vào lời xác nhận rằng công việc đang được triển khai. Rồi đến khi đánh giá kết quả phải xem xét cả quá trình xử lý khó khăn, tinh thần phối hợp, mức độ chủ động và chất lượng đầu ra.
Một cơ chế trách nhiệm tốt không phải là cơ chế khiến mọi người sợ sai đến mức không dám làm. Đó phải là cơ chế khuyến khích người có năng lực chủ động giải quyết vấn đề, đồng thời xác định rõ trách nhiệm khi có sự chậm trễ không có lý do chính đáng hoặc vi phạm.
Đối với người dân và doanh nghiệp, điều họ cần không phải là biết hồ sơ đã qua bao nhiêu bàn, bao nhiêu khâu, mà là muốn biết ai chịu trách nhiệm và khi nào có câu trả lời. Đối với một cơ quan, điều cần thiết không phải là có bao nhiêu kế hoạch, mà là những kế hoạch đó được thực hiện đến đâu.
Suy cho cùng, Trách nhiệm không được chứng minh bằng chức danh, cũng không thể chỉ được chứng minh bằng lời hứa.
Trách nhiệm phải hiện diện trong cách chúng ta giải quyết công việc, xử lý trở ngại và giữ lời cam kết. Vì vậy, trước mỗi nhiệm vụ được giao, câu hỏi quan trọng không chỉ là “Tôi phải làm gì?”, mà còn phải là: Tôi sẽ làm đến đâu, trong thời hạn nào và bằng kết quả gì để chứng minh rằng mình đã hoàn thành trách nhiệm?
