Tin tứcBài 2: Tạo sinh kế bền vững
Thoát nghèo đã khó, giữ vững thành quả giảm nghèo và nâng cao chất lượng sống còn đòi hỏi những giải pháp lâu dài hơn. Trong giai đoạn 2026–2030, TPHCM tiếp tục gắn xây dựng nông thôn mới với phát triển kinh tế nông thôn, chuyển đổi phương thức sản xuất, mở rộng cơ hội việc làm và huy động các nguồn lực xã hội. Từ hỗ trợ nông dân chuyển đổi mô hình chăn nuôi đến tạo việc làm cho người khuyết tật, thành phố hướng đến mục tiêu để người dân có thêm cơ hội tự chủ sinh kế, vươn lên bằng chính khả năng của mình.
Một mô hình sản xuất có thể giúp người dân cải thiện thu nhập trong một thời điểm. Nhưng để thoát nghèo bền vững, sinh kế ấy phải có khả năng duy trì, thích ứng với thị trường và tạo nguồn thu ổn định trong dài hạn.
Đó là lý do xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay không thể chỉ tập trung vào hạ tầng hay những công trình hữu hình. Đường sá thuận lợi phải đi cùng cơ hội phát triển kinh tế; sản xuất phải gắn với thị trường; chính sách hỗ trợ phải tạo điều kiện để người dân chủ động vươn lên.
Nói cách khác, chất lượng của nông thôn mới cần được nhìn từ chính những thay đổi trong cuộc sống hằng ngày của người dân.
Theo ông Nguyễn Thành Trung, Chủ tịch Hội Nông dân TPHCM, xây dựng nông thôn mới, nông thôn hiện đại phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là nâng cao đời sống người dân, đặc biệt là nông dân.
Để đạt được điều đó, các địa phương cần đổi mới tư duy, tăng cường phối hợp, phát huy nguồn lực xã hội và lấy hiệu quả thực tế làm thước đo.
Theo ông Nguyễn Thành Trung, Chủ tịch Hội Nông dân TPHCM, tinh thần đặt ra là phải đổi mới tư duy, nỗ lực vươn lên, với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng đời sống của người dân, trong đó có nông dân, theo đúng định hướng của Đảng và Nhà nước.
Bên cạnh đó, các tiêu chí xây dựng nông thôn mới ngày càng cao, toàn diện và có nhiều yêu cầu mới. Vì vậy, trước hết cần có quyết tâm chính trị lớn, sự triển khai đồng bộ và tư duy đổi mới.
"Chúng ta phải chủ động thích ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ, không thể tiếp tục làm theo cách cũ. Nếu chỉ duy trì phương thức sản xuất truyền thống, người dân có thể chỉ dừng lại ở mức đủ ăn, trong khi mục tiêu đặt ra là phải nâng cao hơn nữa chất lượng cuộc sống, hướng đến đời sống ngày càng tốt đẹp và bền vững”, ông Nguyễn Thành Trung nói.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, một hướng đi quan trọng là chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tổ chức sản xuất quy mô phù hợp, tăng cường liên kết và ứng dụng các giải pháp bảo vệ môi trường.
Với chăn nuôi, việc thay đổi phương thức sản xuất không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn giúp hạn chế những tác động tiêu cực đến môi trường, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài.
Theo ông Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TPHCM, thành phố định hướng giảm dần chăn nuôi nhỏ lẻ, khuyến khích phát triển theo quy mô lớn và thông qua hợp tác xã. Cùng với hướng dẫn kỹ thuật, thành phố đang xây dựng các chính sách hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, tạo điều kiện để người dân chuyển đổi mô hình sản xuất.
“Hiện nay, Chi cục Phát triển Nông thôn cũng đang xây dựng các nghị quyết của HĐND TPHCM về chính sách hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp trên địa bàn. Trong đó có các chính sách hỗ trợ xây dựng mô hình chăn nuôi tuần hoàn, hỗ trợ người dân chuyển đổi, nâng cao quy mô chăn nuôi, đồng thời áp dụng các biện pháp, giải pháp bảo vệ môi trường", ông Lê Việt Bảo cho biết.
Điểm đáng chú ý của hướng đi này là sinh kế không chỉ được nhìn ở khả năng tạo thu nhập trước mắt, mà còn phải bảo đảm tính ổn định và phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái. Khi người dân được hỗ trợ chuyển đổi đúng hướng, được tiếp cận kỹ thuật và có điều kiện liên kết sản xuất, mô hình kinh tế sẽ có thêm cơ hội phát triển bền vững.
Tuy nhiên, sinh kế nông thôn không chỉ gắn với sản xuất nông nghiệp. Một chương trình giảm nghèo hiệu quả còn cần mở rộng cơ hội việc làm cho những nhóm dân cư gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống, trong đó có người khuyết tật.
Với người khuyết tật, có việc làm không chỉ giúp tạo thu nhập mà còn mở ra cơ hội hòa nhập cộng đồng, phát huy năng lực bản thân và giảm sự phụ thuộc vào hỗ trợ xã hội. Vì vậy, công tác dạy nghề, tư vấn và giới thiệu việc làm cần gắn với việc theo dõi, hỗ trợ để người lao động có thể duy trì công việc sau khi được tuyển dụng.
Theo ông Nguyễn Văn Ngoan, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo trợ, dạy nghề và tạo việc làm TPHCM, từ đầu năm đến nay, trung tâm đã giới thiệu việc làm cho hơn 200 người khuyết tật; trong đó, khoảng 30% có việc làm ổn định. Trung tâm cũng thường xuyên theo dõi, hỗ trợ người khuyết tật sau khi được giới thiệu việc làm.
“Từ đầu năm đến nay, có khoảng hơn 200 người khuyết tật được giới thiệu việc làm, trong đó có 30% người khuyết tật có việc làm ổn định. Trung tâm cũng thường xuyên theo dõi, hỗ trợ người khuyết tật sau khi được giới thiệu việc làm", ông Nguyễn Văn Ngoan nói.
Bên cạnh các nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước, sự chung tay của doanh nghiệp và cộng đồng cũng góp phần mở rộng khả năng chăm lo cho người dân, các hộ mới tạo sinh kế, hộ mới khởi nghiệp.
Theo ông Nguyễn Thanh Hiền- Phó Trưởng Ban, Ban quản lý Khu Nông nghiệp Công nghệ cao TPHCM, bên cạnh các nguồn lực hỗ trợ tạo sinh kế, thành phố cũng có nhiều chính sách thúc đẩy phát triển các mô hình sản xuất, khởi nghiệp hiệu quả, bền vững, đặc biệt là chính sách dành cho các bạn trẻ, doanh nghiệp khởi mới nghiệp.
Hiện nay, thành phố có rất nhiều chính sách hỗ trợ các bạn trẻ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đặc biệt là các Nghị quyết như Nghị quyết 59, Nghị quyết 62, Nghị quyết 64 và Nghị quyết 65.
"Nói chung, TPHCM đã ban hành rất nhiều nghị quyết hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao trong thời gian sắp tới. Hy vọng các chính sách này sẽ tạo nguồn lực hỗ trợ để thúc đẩy các bạn trẻ, các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, sẽ hình thành những doanh nghiệp hoạt động thành công trong tương lai để tham gia vào chuỗi sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và nâng cao kinh tế của nông nghiệp TPHCM nói riêng và cả nước nói chung", ông Nguyễn Thanh Hiền cho hay.
Xây dựng nông thôn mới, suy cho cùng, không chỉ là làm thay đổi diện mạo làng quê, mà còn là mở ra cơ hội để người dân sống tốt hơn trên chính quê hương mình. Khi người nông dân có sinh kế ổn định, người lao động yếu thế có việc làm phù hợp, các gia đình có điều kiện nâng cao thu nhập và tiếp cận tốt hơn những dịch vụ thiết yếu, thành quả xây dựng nông thôn mới mới thực sự đi vào đời sống.
Từ nâng chất hạ tầng đến nâng cao thu nhập, từ hỗ trợ trước mắt đến tạo sinh kế dài lâu, TPHCM đang hướng đến một mục tiêu xuyên suốt: phát triển nông thôn hiện đại nhưng vẫn bảo đảm tính bền vững, để người dân không chỉ được thụ hưởng thành quả mà còn chủ động tham gia, đóng góp và trở thành động lực của quá trình phát triển.
