Tin tứcTừ những cuộc gặp gỡ, giao lưu và xây dựng quan hệ hữu nghị, TPHCM đang hướng tới một bước chuyển mới trong công tác đối ngoại: biến mạng lưới đối tác quốc tế thành nguồn lực cho phát triển. Tại Đối thoại Hữu nghị TPHCM lần thứ 3 năm 2026, nhiều kết nối cụ thể về đầu tư, thương mại, logistics, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững đã được mở ra, tạo thêm động lực cho thành phố trong giai đoạn mới.
Điểm nhấn của Đối thoại Hữu nghị TPHCM lần thứ 3 là Hội nghị Thị trưởng cùng hai phiên thảo luận chuyên đề về đổi mới sáng tạo, cảng biển và logistics. Những vấn đề được đặt ra đều gắn với những yêu cầu phát triển rất cụ thể của thành phố. Ở lĩnh vực đổi mới sáng tạo, bài toán không chỉ là tạo ra công nghệ mới, mà còn phải rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường. Kết quả nghiên cứu cần được chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế. Trong lĩnh vực cảng biển, logistics, yêu cầu cũng không dừng ở việc phát triển hạ tầng. Đó là câu chuyện của cả chuỗi cung ứng, năng lực khai thác cảng, kết nối quốc tế, cùng các tiêu chuẩn xanh và phát triển bền vững. Những bài toán này không thể giải quyết riêng lẻ. Chính quyền, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế cần cùng tham gia, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm những giải pháp phù hợp. Giám đốc Sở Ngoại vụ TPHCM Phạm Dứt Điểm cho biết, thành phố sẽ thúc đẩy các cơ chế hợp tác giữa các địa phương trên thế giới thành những kết quả cụ thể, thực chất:
“TPHCM sẽ tiếp tục phát huy vai trò chủ động trong các mạng lưới, tăng cường kết nối và chia sẻ kinh nghiệm với các đối tác quốc tế; đồng thời tranh thủ các nguồn lực về đầu tư, công nghệ tiên tiến, tiếp thu các tri thức mới, quản trị và phát triển nguồn nhân lực. Qua đó, thành phố sẽ tăng cường nâng cao hiệu quả hội nhập, khẳng định vị thế rất quan trọng trong mạng lưới kinh tế toàn cầu, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng mong muốn chuyển hóa mạng lưới quan hệ giữa các địa phương kết nghĩa thành các chương trình hợp tác rất cụ thể, thiết thực. Thông qua Đối thoại Hữu nghị 2026 để có được hợp tác cụ thể giữa TPHCM với các đối tác quốc tế dựa trên tiềm năng và khả năng của từng đối tác.”
Trong nhiều năm qua, TPHCM luôn là địa phương tiên phong của cả nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế. Thành phố không ngừng tìm kiếm những cách thức, biện pháp hiệu quả để chuyển hóa các quan hệ quốc tế thành nguồn lực phục vụ phát triển. Hiện nay, yêu cầu này đang được đặt ra trên một nền tảng lớn hơn. Sau hợp nhất địa giới hành chính, TPHCM có không gian địa lý rộng hơn, quy mô kinh tế và tiềm lực tổng hợp lớn hơn, cùng những mục tiêu và tầm nhìn phát triển ở tầm cao hơn giai đoạn trước. TPHCM mới đang hội tụ nhiều lợi thế. Đó là trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo tại khu vực đô thị lõi. Là không gian sản xuất công nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái doanh nghiệp và chuỗi cung ứng sâu rộng tại khu vực Bình Dương. Và là hệ thống cảng nước sâu, khu kinh tế biển, năng lượng cùng du lịch biển có vị trí chiến lược tại khu vực Vũng Tàu. Những lợi thế này tạo nên một không gian phát triển đa dạng, đồng thời mở ra nhiều dư địa để TPHCM kết nối sâu hơn với các đối tác quốc tế.
Hiện thành phố có quan hệ hữu nghị, hợp tác với 88 địa phương nước ngoài và gần 20 tổ chức, đối tác quốc tế. Cùng với Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội Việt Nam thông qua và Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới, mạng lưới quan hệ quốc tế này là nền tảng quan trọng để thành phố mở rộng không gian đối ngoại, tăng cường kết nối với các đối tác chiến lược và tham gia sâu rộng hơn vào các mạng lưới phát triển, đổi mới sáng tạo toàn cầu. Không chỉ muốn mở rộng quan hệ, TPHCM còn xác định vai trò chủ động hơn trong các hoạt động hợp tác quốc tế. Thành phố mong muốn trở thành nơi thí điểm, thử nghiệm những sáng kiến, ý tưởng và mô hình hợp tác mới; từ thực tiễn địa phương, đóng góp vào việc hoàn thiện nền đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới. Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà cho biết, thành phố mong muốn và sẵn sàng phát huy hơn nữa vai trò tiên phong, đi trước làm mẫu, là nơi thí điểm, thử nghiệm, lan tỏa những sáng kiến, ý tưởng, mô hình, phương thức hợp tác mới với các thành phố và đối tác quốc tế.
“Mạng lưới quan hệ hữu nghị hợp tác với 88 địa phương nước ngoài và gần 20 tổ chức đối tác quốc tế hiện có chính là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục mở rộng không gian đối thoại, tăng cường kết nối với các đối tác chiến lược và tham gia sâu rộng hơn vào các mạng lưới phát triển đổi mới sáng tạo toàn cầu. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới không chỉ là mở rộng mối quan hệ, quan trọng hơn là nâng cao chất lượng hợp tác, chuyển hóa các kết nối quốc tế thành những giá trị cụ thể.”
Từ thực tiễn quản trị của mỗi địa phương, các đối tác quốc tế cũng đề xuất nhiều hướng hợp tác với TPHCM. Phạm vi hợp tác trải rộng từ phát triển hạ tầng, nông nghiệp, thương mại biên giới, du lịch, y tế, công nghệ sinh học đến chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục, khoa học – công nghệ, đầu tư và thương mại. Trong tiến trình chuyển đổi hướng tới nền kinh tế bền vững và đổi mới sáng tạo, Artemisa của Cuba mong muốn tăng cường hợp tác với TPHCM, đặc biệt trong những lĩnh vực mà thành phố đang có nhiều kinh nghiệm. Trong khi đó, từ góc nhìn của Tokyo, vai trò của các đô thị trong giải quyết những thách thức toàn cầu ngày càng lớn. Biến đổi khí hậu, thiên tai, giao thông, năng lượng và trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những vấn đề mà không một đô thị nào có thể giải quyết một cách đơn lẻ. Phó Thống đốc Vùng Thủ đô Tokyo Tomohide Sato cho rằng, hợp tác liên đô thị, chia sẻ kinh nghiệm và thế mạnh, cùng xây dựng giải pháp sẽ góp phần nâng cao chất lượng sống, tăng khả năng chống chịu và hướng tới phát triển đô thị bền vững.
Những đề xuất từ các địa phương quốc tế cho thấy nhu cầu hợp tác với TPHCM đang ngày càng đa dạng. Nhưng để những mối quan hệ ấy thực sự trở thành nguồn lực phát triển, điều quan trọng là phải chuyển các cuộc đối thoại thành chương trình, dự án và cơ chế hợp tác cụ thể. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác đối ngoại địa phương trong giai đoạn mới.
Một kết quả đáng chú ý tại Hội nghị Thị trưởng của Đối thoại Hữu nghị TPHCM lần thứ 3 khi các bên nhất trí ủng hộ sáng kiến nghiên cứu về cơ chế hợp tác đa phương giữa các thành phố cảng trong mạng lưới Thành phố hữu nghị. Nếu được hình thành, cơ chế này sẽ trở thành diễn đàn thường xuyên để các đô thị cảng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ dữ liệu, mở rộng liên kết và phối hợp hướng tới đáp ứng những tiêu chuẩn bền vững thế hệ mới. Đây là một minh chứng cho thấy đối ngoại địa phương đang có khả năng đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển. Từ một mối quan hệ hữu nghị có thể hình thành những kết nối về đầu tư, thương mại, công nghệ và tri thức. Và từ những kết nối đó, thành phố có thêm nguồn lực để giải quyết các bài toán phát triển của chính mình.